Britanya merkezli tıp dergisi The Lancet’in son raporunda, iklim değişikliğinin halk sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekildi, ‘korunmak için acilen harekete geçilmesi gerektiği’ belirtildi.
Diken‘in aktardığına göre, ‘Lancet Geri Sayım 2024 Avrupa Raporu‘, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini vurguluyor ve özellikle iklim krizinin Avrupa’daki eşitsiz sağlık etkilerine odaklanıyor.
Raporda şu temel bulgular öne çıkıyor:
Çoğunluğu Güney Avrupa (yüzde 11) olmak üzere sıcaklığa bağlı ölümlerde yüzde 9, sıcak hava dalgası yaşanan günlerin sayısında yüzde 41 artış oldu.
2021’de Avrupa’da yaklaşık 60 milyon kişi orta veya şiddetli gıda güvencesizliği yaşadı. Bu vakaların 11,9 milyonu sıcak hava dalgası yaşanan günlerin ve kuraklık yaşanan ayların artışı nedeniyle oldu.
2022’de aşırı hava olaylarından kaynaklanan ekonomik kayıplar 18,7 milyar avroyu buldu. Bu kayıplar Avrupa GSYH’sininin yaklaşık binde birini temsil ediyor.
2005-2020 arasındaki dönemde, fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğine (PM2.5) bağlı ölümler Avrupa’da yüzde 59 oranında azaldı. Fakat iyileşme daha az fosil yakıt kullanımından değil, büyük ölçüde hava kirliliği kontrol teknolojilerinden kaynaklandı.
Bölgelerde karbon net sıfır enerji sistemlerine giden yol yetersiz durumda. Mevcut durumda Avrupa’da bu hedefe ancak 2100’de ulaşılacağı tahmin ediliyor.
Kömüre bağımlılık 2020’de yüzde 12’yken, 2021’de yüzde 13’e çıktı. Değerlendirilen 53 ülkeden 29’u hâlâ fosil yakıtlara sübvansiyon sağlıyor.
Temiz enerji yatırımları 2022’de, Avrupa’daki fosil yakıt yatırımlarını yüzde 261 aştı (404 milyon avro). Yatırımlar 2021’de yapılandan yüzde 16 daha yüksek gerçekleşti.
Rapor Avrupa’nın iklim krizindeki sorumluluğunu vurguluyor, eşitsizliğin yönlerine odaklanıyor
Rapora göre;
- Düşük gelirli hanelerin gıda güvencesizliği yaşama olasılığı önemli ölçüde yüksek. Dengesiz beslenmeye bağlı ölümler kadınlar arasında daha fazla görülüyor.
- Güney Avrupa; sıcaklığa bağlı hastalıklardan, orman yangınlarından, gıda güvencesizliğinden, kuraklıktan, sivrisinek kaynaklı hastalıklardan ve layşmanyaz hastalığından (parazitin neden olduğu, ciltte yaralar oluşturan bir hastalık) daha fazla etkileniyor.
- İklim değişikliğinin mevcut sağlık eşitsizliklerini daha da kötüleştirmesine rağmen; iklim ve sağlık araştırmaları, politikaları ve medyasında eşitlik, hakkaniyet veya adalet konularına çok az yer veriliyor. 2022’de Avrupa Parlamentosu’nda sağlık ve iklim değişikliğinin ortak noktasına sadece 10 defa (yüzde 0,1) atıfta bulunuldu.
Raporun başyazarı Dr. Kim van Daalen, “İklim değişikliği doğası gereği bir sosyal ve çevresel adalet sorunudur. Avrupa ülkelerine baktığımızda, en dezavantajlı toplulukların iklimle ilgili sağlık sorunlarından daha çok etkilendiğini görüyoruz” dedi.
2021’de fosil yakıtların yanmasından kaynaklı emisyonlar Avrupa’da kişi başına 5,4 ton karbondioksit. Bu rakam Afrika’nın altı katı, Orta ve Güney Amerika’nınsa neredeyse üç katı.
Yazar
