1915 yılında Osmanlı topraklarında yaşayan 500 bin Süryani öldürüldü veya sürgün edildi. Soykırımda ağırlıklı olarak kılıç ve hançerlerle katledildikleri için Süryaniler, soykırıma Sayfo (Kılıç) adını veriyor. Süryaniler her yıl 15 Haziran’da, Sayfo’da katledilenleri anıyor.
Süryani halkı 109 yıldır soykırım politikaları ve travmalarıyla yaşarken, diğer yandan yüzleşme çağrılarını sürdürüyor. Sayfo’nun 109. yılında Süryanilerin talebi, Sayfo’nun hem Türkiye hem de bütün dünya ülkeleri tarafından kabul edilmesi
Sayfo, 1915 yılında “Müslümanlaştırma”, asimilasyon ve “Türkleştirme” politikalarıyla Osmanlı’nın birçok bölgesinde yaşayan, başta Ermeniler olmak üzere azınlık halklara uygulanan sistematik soykırımdan biriydi. Sayfo sonucunda, Süryaniler nüfuslarının üçte ikisini kaybetti, 700 bin Süryani’den geriye 200 bin kişi kaldı.
1924 Hakkâri sürgünü, Varlık Vergisi
1915 Sayfo’sundan geriye kalan Süryaniler, 1924 Hakkâri sürgünü olaylarında bir kez daha öldürüldüler veya yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kaldılar. “Hakkâri Sürgünü” sonucunda yaklaşık 80 bin Nasturi – Doğu Süryanisi zorunlu göçe maruz bırakıldı.
1941’deki Varlık vergisi uygulaması ile iyice baskı altına giren Süryanilerin önemli bir kesimi Türkiye’yi terk etmek zorunda kaldı. Bugün Turabdin (Midyat ve çevresi) bölgesinde yaklaşık 35 bin Süryani yaşıyor.
Süryanilere Lozan’da resmi olarak azınlık statüsü verilmediği için kendi dilleri ile okul açamıyorlar. Bu yüzden Süryanice dili yok olma tehlikesi ile karşı karşıya.
Süryaniler dönmek istiyor, ama umutları yok ediliyor
Süryaniler son birkaç yıldır köylerine dönüş yapmaya başlamıştı. Ancak Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesinde defalarca boşaltılan Süryanice ismi Mehre olan Kovankaya köyüne dönüş yapan Keldani Şimuni ve Hurmüz Diril çiftinin kaçırılması ve öldürülmesi, Süryanilerin geri dönüşlerini olumsuz etkiledi.
Sabro (Umut)
Tüm bu soykırım politikaları sonucu bir avuç kalan Süryani halkı, anadilleri ve kültürlerini yaşatmak için bulundukları her yerde mücadele etmeye devam ediyor. Bu topraklarda, sesi ve nefesi en çok kesilen halklardan biri Süryani’ler, ama halen “Sabro” (Umut) demeye devam ediyorlar.
Yazar
