İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mecid Ensari, hükümetin zorunlu başörtüsü yasasını mevcut haliyle uygulamayacağını, yasanın değişiklik yapılarak Meclise gönderileceğini söyledi. Sertlik yanlısı muhafazakârlar Meclisin fiilen cumhurbaşkanını aşması için bastırıyor.
İran’ın Hukuk İşlerinden Sorumlu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mecid Ensari, Başkent Tahran’da düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada ülkede geniş bir kesimin tepkisini çeken zorunlu başörtüsü yasasının uygulanamaz olduğunu açıkladı.
İran’ın yarı resmi haber ajansı Tesnim’in haberine göre, Ensari önceki hükümet döneminde hazırlanan yasanın kimi bölümlerinin uygulanamayacağını, hükümetin “Ülkenin çıkarları doğrultusunda, Cumhurbaşkanlığı Hukuk Dairesince yasada bir değişiklik hazırlanıp parlamentoya gönderilinceye kadar yasanın yayımlanarak yürürlüğe sokulmasını geçici olarak engellemeye karar verdiğini” söyledi.
Muhafazakârlara eleştiri
Yasanın mevcut haliyle uygulanmasına yönelik olarak aşırı muhafazakâr kesimlerden gelen baskıları ve muhafazakârların kampanyalarını eleştiren Ensari, “Seçimler biteli 8 aydan fazla zaman geçti, artık kampanya merkezinizi kapatın” dedi.
Hamaney ve Pezeşkiyan arasındaki güç mücadelesi
Yurt dışından yayın yapan “İran Direnişi Ulusal Konseyi”nin internet sayfasında yer alan yorumda başörütüsü konusundaki tartışma ve kutuplaşma, “İran Molla rejimindeki şiddetli iç çatışmanın bir yansısı” olarak değerlendirildi.
Mehdi Oghbai imzalı yorumda tartışmalı zorunlu başörtüsü yasası etrafında dönen çatışmanın Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile rejimin lideri Ayetullah Ali Hamaney ve güvenlik aygıtıyla iltisaklı parlamento hizipleri arasındaki çatlakların eseri olduğu ileri sürüldü.
Yoruma göre, “rejimin iç çekişmesi baskıcı başörtüsü yasasının uygulanması konusunda yoğunlaştı.
“Parlamento Kültür Komisyonu Başkanı Morteza Aga-Tehrani, bir toplantıda ‘başörtüsü ve iffet yasasının en geç 20 Mart’ta resmen uygulanacağını’ ilan etti.”
Parlamento Başkanı Pezeşkiyan’ı tehdit ediyor
“İran Direnişi Ulusal Konseyi” internet sayfasında yer alan habere göre, 209 milletvekili Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf’a başörtüsü yasasının derhal uygulanmasını isteyen bir mektup gönderdi.
Gerginlikler, parlamentodaki aşırılıkçı grupların Pezeşkiyan yönetiminin arkasından dolanmak için usul manevralarıyla açıkça tehdit ettiği noktaya kadar tırmandı. Emirhosseyin Bankipur-Fard, Pezeşkiyan başörtüsü yasasını iki hafta içinde yürürlüğe koymazsa, bunu “Parlamento Başkanı’nın uygulayacağını” vurguladı. Bunun için, her ikisi de sert önlemleri uygulamaya direnen eski cumhurbaşkanları Hasan Ruhani ve Mahmud Ahmedinejad döneminde parlamentonun cumhurbaşkanlarını aşan uygulamalarını emsal gösterdi.
Arka plan
İran’da zorunlu başörtüsü kuralını ihlal ettiği gerekçesiyle Eylül 2022’de gözaltına alınan Jîna Mahsa Amini’nin katledilmesiyle başlayan eylemler 4 aydan fazla sürmüştü.
Yüzlerce kişinin öldürüldüğü eylemler bir süre sonra yatışsa da İran’da kadınlar kamuya açık alanlarda başörtülerini çıkararak protestolarını sürdürdü.
Hükümet buna karşı, ihlallere kamuya açık yerlerde para cezası, bankacılık hizmetlerinin engellenmesi ve sosyal faaliyetlerden men edilme yoluyla karşı koymayı öngören bir yasa tasarısı hazırladı. Eylül 2023’te Meclisten geçen yasa, seçim kampanyasında sık sık yasayı eleştiren Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın seçilmesi sonrasında askıya alındı.
Yazar
