Fransa, İngiltere ve Kanada, İsrail’in Gazze’deki savaşı yürütme biçimine karşı bugüne kadarki en güçlü kınamayı yayımladılar.
İsrail Başbakan Netanyahu’nun tüm Gazze’yi doğrudan askeri kontrolüne alacağını söylediği yeni saldırıyı durdurması gerektiğini söylediler. Üç ülke, Netanyahu’nun argümanlarını reddediyor ve ateşkes çağrısında bulunuyorlar.
Üç hükümetin birlikte yaptığı açıklamada “İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarının genişlemesine şiddetle karşı çıkıyoruz. Gazze’deki insani acının seviyesi tahammül edilemez raddeye ulaştı” denildi.
Ayrıca Netanyahu’nun Gazze’ye “asgari” gıda gönderilmesine izin verme kararının “tamamen yetersiz” olduğunu belirttiler. Savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından hakkında arama emri çıkarılan Netanyahu bu suçlamaları “antisemitik” olarak nitelendiriyor.
İsrail Başbakanı, bir uluslararası araştırmanın yaklaşan kıtlık uyarısının ardından Gazze ablukasının kaldırılması için yoğun uluslararası baskı altındaydı.
AB ve İngiltere arasında Londra’da düzenlenen zirvede konuşan Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Gazze’deki insani krizi “uluslararası hukukun sistematik olarak ihlal edildiği ve tüm bir nüfusun orantısız askeri güce maruz bırakıldığı bir trajedi” olarak niteledi. “İnsani yardımların güvenli, hızlı ve engelsiz bir şekilde ulaştırılması gerekiyor” dedi.
Netanyahu’nun sınırlı miktarda yardım gönderme yönündeki isteksiz kararı, aşırı milliyetçi koalisyon ortakları tarafından kınandı.
2007 yılında ırkçılığa teşvik ve İsrail’in terör örgütü olarak sınıflandırdığı aşırılıkçı bir Yahudi grubunu destekleme suçlarından hüküm giyen Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir, Netanyahu’nun kararının “rehinelerimiz tünellerde çürürken Hamas’a yakıt ve oksijen vereceğini” söyledi.
19 Mayıs Pazartesi günü, İsrail ordusunun karadan ve havadan saldırılarında çok sayıda küçük çocuk dahil birçok Filistinli sivil ölürken, Gazze’ye sadece beş tır girebildi.
Ne değişti?
Bazen savaş siyasetinde tek bir olay, hükümetleri harekete geçmeye zorlayabilecek kadar keskin bir şekilde netleştiren ve belirginleştiren sembolik bir güce sahiptir.
Bu seferki, 23 Mart’ta İsrail güçlerinin Gazze’de 15 sağlık görevlisi ve yardım görevlisini öldürmesiydi.
Olay, İsrail’in 18 Mart’ta iki aydır devam eden ateşkesi bir dizi yoğun hava saldırısıyla bozmasının ardından yaşandı.
Yinelenen savaşın beşinci gününde bir İsrail birliği sağlık konvoyuna saldırdı ve öldürdükleri kişileri ve kurşunlanmış araçlarını kuma gömdü.
Toplu mezara gömülen bir cesetten çıkan cep telefonundaki görüntülerle, İsrail’in olan bitene dair açıklamasının doğru olmadığı ortaya çıktı.
Sahibi, öldürülmeden önce olayı filme almıştı.
İsrail’in acil durum görevlilerinin İsrailli muharip askerler için potansiyel bir tehdit olduğu iddiasını kanıtlamaktan uzak olan video, işaretli ve iyi aydınlatılmış ambulansların ve acil durum araçlarının, içlerindeki neredeyse herkes öldürülene kadar sistematik olarak saldırıya uğradığını gösteriyordu.
O günden beri endişeler İsrail’in her zamanki muhalifleri dışındakiler için de artıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un öncülük ettiği İsrail’in Avrupalı müttefikleri daha sert bir dil kullanıyor.
‘Somut adımlar atacağız’
İsrail’in saldırısına son verilmesi çağrısı yapan açıklama, şimdiye kadar İsrail’e yönelik yapılan en sert eleştiriydi.
Görüşmelere katılan üst düzey bir Avrupalı diplomatik kaynak, kullanılan sert dilin “insani duruma yönelik büyüyen siyasi öfkenin, aşılmış bir çizginin ve bu İsrail hükümetinin cezasız kalıyormuş gibi görünmesinin gerçek bir yansıması” olduğunu söyledi.
İsrail için daha da kötüsü, açıklamada “Netanyahu hükümeti bu korkunç eylemleri sürdürürken seyirci kalmayacağız. İsrail yinelenen askeri saldırıyı durdurmaz ve insani yardıma yönelik kısıtlamaları kaldırmazsa daha somut adımlar atacağız” deniliyor.
Fransa, Haziran başında New York’ta Suudi Arabistan’ın eş başkanlığını yürüttüğü bir konferansta Filistin’i ülke olarak tanıyan diğer 148 ülkeye katılmayı düşünüyor. İngiltere de Fransızlarla bu konuyu görüştü.
İsrail, sert bir şekilde geri püskürterek onlara Hamas’a bir zafer sunacaklarını söyledi. Ancak Fransızlar, Kanadalılar ve İngilizler tarafından yapılan açıklamanın tonu, İsrail’in onlara baskı yapma kabiliyetini kaybettiğini gösteriyor.
Yazar
