Borçla ayakta durmaya çalışan milyonlarca yurttaş için tablo her geçen gün ağırlaşıyor.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, küçük üreticiden sanayiciye, esnaftan emekçiye kadar toplumun geniş kesimlerinin borç kıskacında yaşadığını belirtti. Gürer, “Borçlar artıyor, icra dosyaları kabarıyor, faiz yükü vatandaşın belini büküyor. Ekonomide gerçekler çığlık atıyor. Çözüm için yeni bir yol gerekiyor” dedi.
KOBİ’lerin borcu 4,8 trilyon lirayı aştı
Gürer’in aktardığı verilere göre, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) bankalara olan toplam kredi borcu Mayıs 2025 itibarıyla 4 trilyon 852 milyar lira oldu. Zamanında ödenemediği için takibe alınan borçlar ise 117,1 milyar liraya yükseldi. Gürer, “Bu tablo, daha fazla işletmenin icra takibine düştüğünü gösteriyor” dedi.
Tarımda çöküş: Borç 1 trilyon lirayı geçti
Tarım sektöründe de benzer bir tablo var. Gürer’e göre çiftçilerin bankalara olan borcu yalnızca Mayıs ayında 21,7 milyar lira artarak 1 trilyon 30 milyar liraya ulaştı. Bu borcun 6,9 milyar liralık kısmı ise ödenemediği için takibe düştü. “Üretim yapamayan, yaptığı ürünü yok pahasına satan çiftçi borcunu çeviremiyor” diyen Gürer, zirai don ve kuraklık gibi doğa olaylarının da borç krizini derinleştirdiğini vurguladı.
Bireysel borçlar rekor seviyede: 4,9 trilyon lira
Vatandaşın bankalara olan bireysel kredi ve kredi kartı borcu, sadece 20-27 Haziran haftasında 96,2 milyar lira artarak toplamda 4 trilyon 788 milyar liraya çıktı. Varlık yönetim şirketleri ve TOKİ borçları da eklendiğinde toplam borç 4 trilyon 947 milyar lirayı buldu. Gürer, “2024 sonuna göre borçlulukta yüzde 21,6’lık bir artış yaşandı. Borçla dönen bir toplum haline geldik” dedi.
Faiz kıskacı daralıyor
Gürer’in aktardığına göre yurttaşlar, yılın ilk beş ayında yalnızca bireysel kredi ve kart borçları için 460 milyar lira faiz ödedi. Geçen yıla göre yüzde 50’lik bu artış, faiz yükünün toplumun geniş kesimlerini nasıl baskıladığını gözler önüne serdi.
İcra dairelerinde 23,9 milyon dosya
Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2025’in ilk altı ayında icra dairelerine gelen yeni dosya sayısı 5 milyon 121 bin oldu. Toplam derdest dosya sayısı ise 23 milyon 928 bine ulaştı. Gürer, “Sadece son bir yılda 1,6 milyon yeni icra dosyası açıldı. Türkiye icranın olağanlaştığı bir ülke haline geliyor” uyarısını yaptı.
‘Mutfaktaki yangın sönmeden istikrar gelmez’
Gürer son olarak şunları söyledi: “Vatandaş, çiftçi, esnaf, sanayici, emekli; borçla ayakta durmaya çalışıyor. Gelir artmadıkça, fiyatlar düşmedikçe bu borçların altından kalkmak mümkün değil. Ekonomik istikrar, mutfaktaki yangın sönmeden gelmez.”
Şimşek’in söyledikleri ile gerçekler farklı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Londra’da düzenlenen İslami Finans Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, uygulanan ekonomik programın “şoklara karşı direncini” kanıtladığını iddia etti. Şimşek, Türkiye’nin risk priminin düştüğünü, Merkez Bankası rezervlerinin 88,9 milyar dolar arttığını, enflasyonun ise geçen yılın aynı döneminde yüzde 72 iken bugün yüzde 35 seviyelerine indiğini öne sürdü.
Şimşek’in “başarı” olarak sunduğu bu tablo, Türkiye’de işçiler, emekçiler ve emekliler için geçim sıkıntısı, ağır vergi yükü, düşük ücretler ve borçla yaşam anlamına geliyor. Enflasyonun hâlâ yüksek seyrettiği, temel ihtiyaçlara ulaşımın her geçen gün zorlaştığı bu dönemde emekçiler, iktidarın övündüğü ekonomik tablonun kendi yaşamlarıyla bağdaşmadığını ifade ediyor.
Yazar
