Uluslararası Af Örgütü, 30 Ağustos Uluslararası Zorla Kaybedilme Mağdurları Günü öncesinde yayımladığı brifingde, Suriye hükümetine kapsayıcı bir ulusal arama mekanizması kurmaya öncelik vermesi için çağrıda bulundu.
Uluslararası Af Örgütü’nün “Hakikat hâlâ yerin altında: Suriye’de kayıpların ailelerinin adalet mücadelesi” başlıklı brifingi, Beşar Esad’ın 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından çaresiz durumdaki ailelerin nasıl eski tutukluluk merkezlerine, cezaevlerine, morglara ve toplu mezarlara akın ettiğini ortaya koyuyor.
Bağımsız ve şeffaf soruşturma çağrısı
Suriye’de kayıp ailelerinin, on yılı aşkın süredir ıstırap ve belirsizlik içinde yaşadığını hatırlatan Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesel Direktör Yardımcısı Kristine Beckerle, “Eski hükümetin düşmesi umut ışığı yaksa da şüpheli faillerin peşinin bırakılacağı ve kayıpların aranmasıyla ilgili kapsamlı ve kapsayıcı bir süreç olmayacağı endişesi yeni travmalara yol açıyor,” dedi
“Bir daha asla yaşanmayacağının güvencesini istiyorlar”
Brifing, kayıp ailelerinin temel taleplerinin altını çiziyor: Yakınlarının akıbetiyle ilgili gerçeğin ortaya çıkarılması; tüm taraflara mensup faillerden hesap sorulması da dahil adaletin tesis edilmesi; etkilenenlerin yaşadıklarının kabulü de dahil olmak üzere ister maddi ister psikososyal, sağlık veya diğer türde destek olsun onarım sağlanması; son olarak da yeni hükümetin Suriye’de bir daha asla zorla kaybetmelerin yaşanmayacağına ilişkin güvence vermesi.
100 binden fazla kişinin kaybedildiği tahmin ediliyor
2011 ile 2024 arasında Suriye’de 100 binden fazla kişinin kaybedildiği tahmin ediliyor. Çoğu, Esad yönetimi tarafından zorla kaybedilerek, ağır ihlallerle bilinen tutukluluk merkezleri ağında ortadan kayboldu. Diğer binlerce kişi de silahlı muhalif gruplar tarafından kaybedildi.
17 Mayıs 2025’te Kayıp Kişiler Hakkında Suriye Araştırma Komisyonu’nun kurulması, kaybetme vakaları için hakikat, adalet ve onarım sağlanması yolunda önemli bir ilk adım.
İnsanların kaçırılması olayları devam ediyor
Öte yandan Uluslararası Af Örgütü, Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana geçen dokuz ayda insanların kaçırıldığı vakaları belgeledi. Hükümet bu vakalara ilişkin hızlı, kapsamlı ve tarafsız soruşturmalar yürütmekte ve faillerden hesap sormakta başarısız oldu.
Yazar
