Nepal, Endonezya ve Madagaskar gibi ülkelerde hükümetlere karşı düzenlenen Z kuşağı protestoları Fas’a da sıçradı.
Hafta sonunda Fas, son yılların en büyük hükümet karşıtı eylemlerine sahne oldu. En az 11 kentte halk yolsuzluğu protesto etmek için sokaklara döküldü.
‘GEN Z 212’ (Z Kuşağı 212 Hareketi) adıyla sosyal medyada örgütlenen gençler Fas’ın Rabat, Kazablanka, Marakeş ve Tanca kentlerinde düzenledikleri gösterilerde ‘özgürlük, onur, sosyal adalet’ sloganları attı.
Göstericiler, Rabat yönetiminin sağlık ve eğitimi önemsemeyip uluslararası spor organizasyonlarına para akıttığını savundu.
İspanya ve Portekiz’le birlikte 2030 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmaya hazırlanan ülkede “Stadyumlar burada, hastaneler nerede?” sloganları duyuldu.
Güvenlik güçlerinin gösterilere müdahale ettiği ve 100’den fazla kişiyi gözaltına aldığı aktarıldı.
2023’te yaklaşık 3 bin kişinin öldüğü depremin yaralarının hâlâ sarılmamış olması ve 8 kadının Agadir’deki bir devlet hastanesinde doğum yaparken ölmesi de protesto eylemlerinde hatırlatıldı.
Fas İnsan Hakları Derneği, cumartesi gözaltına alınan onlarca kişinin bir kısmının fiziksel saldırıya uğradığını bildirdi. Dernek, güvenlik güçlerinin gösterileri bastırarak ifade özgürlüğünü kısıtladığını da belirtti.
Geçmişte sendikalar ve siyasi partilerin düzenlediği eylemlerin ses getirdiği ülkede bu sefer TikTok ve Discord gibi sosyal medya platformları üzerinden örgütlenen gençler başı çekti.
Z Kuşağı 212 ve Fas Gençliğinin Sesleri gibi örgütler, “barışçıl, medeni protesto” ve “sorumlu tartışma” çağrısında bulundu.
Fas’ta protesto çağrıları, 17 Eylül’den itibaren özellikle Discord platformu üzerinden yayıldı. “GEN Z 212” adıyla açılan grup kısa sürede binlerce üyeye ulaştı. Hareketin herhangi bir parti, sendika veya resmi yapıya bağlı olmadığı, bağımsız gençlerin oluşturduğu sosyal bir girişim olduğu öğrenildi.
Fas’ta 1995’le 2010 arasında doğanlar, toplumun en kalabalık kesimini oluşturuyor. Göstericiler, Nepal’deki Z kuşağının hükümeti deviren eylemlerinden ilham aldıklarını da söyledi.
Madagaskar’daki protestoların ardından hükümet görevden alındı
Madagaskar Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina, ülke genelinde günlerdir süren elektrik ve su kesintisi protestolarının ardından Başbakan Christian Ntsay ve tüm kabine üyelerini görevden aldığını açıkladı.
Rajoelina, ulusal televizyonda yaptığı konuşmada, halkın tepkisini dikkate aldığını belirterek, ülkenin yeniden istikrar kazanması ve reformların önünün açılması için hükümeti feshettiğini söyledi.
Ülkede, başkent Antananarivo başta olmak üzere birçok şehirde binlerce kişi, haftalardır süren su ve elektrik kesintilerini protesto etmek için sokaklara çıktı. Polis, protestolara sert bir şekilde müdahale etti.
Protestolarda özellikle gençler ön saflarda yer alırken, hükümete kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi ve yolsuzlukla mücadele çağrısı yapıldı. Protestoların ülke geneline yayılması üzerine, 26 Eylül’de bazı şehirlerde sokağa çıkma yasağı ilân edildi. Yetkililer, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısına ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı.
Yazar
