ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de savaşı sona erdirme çabalarında rol oynayan herkese “hızlı hareket etmeleri” çağrısı yaparken, Hamas ve İsrail arasındaki dolaylı görüşmeler Mısır’da başladı.
Hamas, ABD’nin 20 maddelik barış planının genel hatlarını kabul ediyor. Ancak, silahsızlanma ve Gazze’nin gelecekteki yönetiminde herhangi bir rol üstlenmeme konuları Kahire’deki müzakerelere bırakıldı.
Planın Hamas’ın kabul ettiği kısmında İsrailli rehinelerin serbest bırakılması ve Gazze’nin yönetiminin Filistinli teknokratlara bırakılması öngörülüyor.
Gazze’den gelen haberler, İsrail’in Pazartesi günü de saldırılarını sürdürdüğünü gösteriyor.
İsrail hükümet sözcüsü Bedrasyon “Gazze Şeridi’nin içindeki belirli bombardıman durdu ama şu anda geçerli bir ateşkes yok” dedi.
Amerikan Dışişleri Bakanı Marco Rubio, rehinelerin serbest kalması için bombardımanın durması gerektiğini söylemişti. Rubio “Bombardıman sürerken rehineleri serbest bırakamazsınız. Bu durmalı ama aynı zamanda diğer lojistik meseleler üzerinde de çalışılması. Rehineleri mümkün olduğunca çabuk çıkartmak istiyoruz” demişti.
Trump’ın 20 maddelik planında ateşkes ve rehinelerin serbest kalması öngörülüyor. 48 rehineden 28’inin sağ, geriye kalanının ölü olduğu sanılıyor.
Kahire’deki görüşmelerde Hamas tarafında müzakere heyetine baş müzakereci Halil el Hayya liderlik ediyor. El Hayya İsrail’in geçen ay Katar’ın başkenti Doha’daki suikast girişimine hedef olan isimlerden biriydi. El Hayya bu saldırıda oğlunu kaybetti.
Amerikan Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ve Katar Dışişleri Bakanı Şeyh Mohammed bin Abdulrahman Al Tani de görüşmelere katılacak.
İsrail’in baş müzakerecisi Ron Dermer’in müzakerelere haftanın devamında katılacağı açıklandı.
Hamas’ın yanıt sürprizi
Görüşmelerin, savaşın başlangıcından bu yana en önemli müzakerelerden biri olması bekleniyor. Birçok Filistinli, Hamas’ın plana verdiği olumlu tepkiyi “beklenmedik” olarak nitelendirdi. Hamas’ın, Trump’ın barış planı önerisini reddetmeye yakın olduğu veya kabulünü ağır bir şarta bağlamaya hazırlandığı yönünde işaretler vardı.
Hamas ise resmi açıklamada geleneksel “kırmızı çizgilerini” belirtmekten kaçındı. Bu durum birçok kişi tarafından dış baskının bir işareti olarak yorumlandı.
Görüşmeleri takip eden üst düzey bir Filistinli yetkili, Katar, Mısır ve Türkiye’nin arabulucularının Hamas’ı kilit konuları müzakere masasına bırakmaya ikna etmede önemli rol oynadığını söyledi. Bu kilit maddeler arasında, örgütün silahsızlanması, Gazze’nin savaş sonrası yönetimi yer alıyor.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımda, İsrail’in Gazze’de ilk çekilme hattını kabul ettiğini duyurmuştu.
Trump’ın yayınladığı çekilme haritası, başlangıçta yaklaşık 900 bin Filistinlinin evlerine dönememesi anlamına geliyor.
Önerilen hatlar, en güneyde Refah’ı, kuzeyde Beyt Hanun ve Beyt Lahiya’yı, Gazze Şehri’nin yaklaşık dörtte birini içeriyor. Merkezde ve güneyde ise Han Yunus ve Deyr el-Belah’ın yarısını kapsıyor.
Yazar
