Sırbistan’da, Novi Sad’deki tren istasyonu faciasının yıldönümünde kitlesel gösteriler düzenlendi.
Olayın yıldönümünde düzenlenen gösteriler, çökmeden sorumlu tutulanların hâlâ yargılanmamış olması nedeniyle giderek büyürken, erken seçim taleplerini güçlendirdi.
Göstericiler, Novi Sad’ın ana caddelerinden birini doldurarak çatının çöktüğü saat 11.52’de 16 kurban için 16 dakikalık saygı duruşunda bulundu.
Katılımcılar üzerlerine kurbanların isimlerinin yazılı olduğu kalpler tuttular, kurbanların isimlerini taşıdılar, istasyon önüne beyaz çiçekler ve çelenkler bıraktılar.
13 yıllık iktidar sorgulanıyor
16 kişinin hayatını kaybettiği faciada protestocular, ülkedeki inşaat projelerinin denetiminin yetersiz olduğu görüşünde. Protestocular ayrıca, Vucic yönetimini yolsuzlukla suçluyor.
Novi Sad’daki gençlik hareketi, Vučić’in 13 yıldır süren iktidarının giderek daha otoriter hâle geldiğini savunuyor. Göstericiler, ülkede erken seçime gidilmesini, yolsuzlukla mücadele edilmesini ve demokratik reformların başlatılmasını talep ediyor.
“Oğlumun hesabını sormak istiyorum”
Belgrad’daki son gösteriler, kazada hayatını kaybedenlerden biri olan Stefan Hrka’nın annesi Dijana Hrka’nın çağrısıyla büyüdü. Hrka, pazar günü yaptığı açıklamada açlık grevine başladığını duyurdu ve tüm tutuklu protestocuların serbest bırakılmasını ve erken seçim çağrısının yerine getirilmesini istedi.
Hükümet karşıtı protestolar son aylarda sık sık polis müdahalesiyle bastırıldı; yüzlerce kişi gözaltına alındı. Devlet medyası ve hükümet yetkilileri, özellikle üniversite öğrencilerinin öncülük ettiği bu gösterileri “terörist” olarak niteleyerek suçladı.
Hükümet yanlıları ile göstericiler çatıştı
Pazar günü Belgrad’da yaşanan çatışmada hükümet karşıtı göstericilerle Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in destekçileri karşı karşıya geldi. Meclis binasının önünde toplanan protestocular, “Caciland” kamp alanına yaklaşınca gerilim tırmandı. Polis iki grubu demir bariyerlerle ayırdı; yüzlerce çevik kuvvet polisi iki kalabalığın arasında insan zinciri oluşturdu.
Ancak kalabalıklar birbirine şişe, meşale ve taş fırlatmaya başlayınca ortam kısa sürede karıştı. Polis, biber gazı ve ses bombası kullandı. Olayda çok sayıda kişinin yaralandığı, bazı göstericilerin gözaltına alındığı bildirildi.
Ne olmuştu?
1 Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonu binasında süren yenileme çalışmaları sırasında beton çatının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Kazanın ardından yapılan ilk incelemeler, ihmal, yolsuzluk ve denetim eksikliğini işaret etti.
İstasyonun yenileme sürecinde kamu fonlarının kötüye kullanıldığı ve güvenlik standartlarının göz ardı edildiği öne sürüldü. Bu olay kısa sürede yalnızca bir inşaat felaketi olmaktan çıktı; ülke genelinde gençlerin öncülük ettiği bir siyasi değişim hareketine dönüştü.
Üniversite öğrencileri ve sivil gruplar, “adalet ve hesap verebilirlik” talebiyle meydanlara çıktı. Göstericiler, facianın sorumlularının yargılanmasını, hükümetteki yolsuzluk ağlarının ortaya çıkarılmasını ve erken seçime gidilmesini istedi. Hareket, kısa sürede Belgrad dahil pek çok kente yayıldı ve Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in 13 yıllık iktidarını doğrudan hedef alan en geniş protesto dalgasına dönüştü.
Yazar
