Yeni bir BM raporunun dünya çapındaki karbon emisyonlarının küresel ısınmayı durdurmak için hâlâ çok yüksek olduğu yönündeki uyarısının ardından, Brezilya Devlet Başkanı önümüzdeki günlerde Amazon’da başlayacak olan BM iklim değişikliği zirvesinin “Hakikatin COP’u” olacağını ve gerçek çözümler sunacağını söyledi.
Yaklaşık 30 yıldır süren küresel müzakerelere rağmen ülkeler, 10 yıl önce imzalanan Paris Anlaşması’nda yer alan, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 derecede sınırlama hedefini yakalayamayacak.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) yeni duyurduğu “Emisyon Açığı 2025” isimli rapor, dünyanın 2,3 – 2,5 derecelik bir ısınmaya doğru ilerlediğini ortaya koydu.
UNEP’in tahmini, ülkelerin şu ana kadar emisyonları azaltma yönünde verdikleri sözleri yerine getireceklerini varsayıyor. Eğer bunlar sağlanamazsa dünya daha da ısınacak.
UNEP, 1,5 derecelik ısınmanın “tersine çevrilmesinin” zor olacağını belirterek, ülkelerin kontrolden çıkan iklim değişikliğini önlemek için daha hızlı hareket etmeleri ve sera gazı emisyonlarını daha da büyük oranda azaltmaları gerektiğini kaydetti.
Dünya, yine de 30 yıllık iklim müzakerelerinde bir miktar ilerleme kaydetti. 10 yıl önce, Paris Anlaşması imzalandığında, gezegen yaklaşık 4 derecelik bir sıcaklık artışına doğru ilerliyordu. Ancak UNEP, 2024 yılında küresel karbon emisyonlarının %2,3 daha artarak 57,7 gigaton CO2 eşdeğerine ulaştığını belirtti.
10-21 Kasım tarihleri arasında COP30’a ev sahipliği yapacak olan Brezilya’nın Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ise, Kyoto Protokolü ve vaat edilen iklim finansmanı da dahil olmak üzere geçmiş iklim anlaşmalarının yerine getirilmemesinin dünya genelindeki insanlar için moral bozucu olduğunu aktardı.
Belem’deki gazetecilere konuşan Lula, ülkelerin yeni sözler vermek yerine geçmişte verdikleri sözleri yerine getirmeleri gerektiğini söyledi ve ekledi: “COP’un ideal iklim ürünlerinin sergilendiği bir fuar haline gelmesini istemiyoruz.”
“COP’un çok ciddi olmasını ve üzerinde fikir birliğine vardığımız konuların hayata geçmesini talep ediyoruz” diyen Lula, bazı ülkelerin Paris Anlaşması’nın temel hedefleri doğrultusunda hareket etmediğini belirtti.
BM’nin yeni emisyon raporunda, mevcut ısınma eğiliminin, bir yıl öncesine kıyasla yalnızca 0,3 derece daha düşük olduğu belirtildi. Bu da, bu yıl açıklanan yeni planların durumu değiştirmeye pek yardımcı olmadığı anlamına geliyor.
Brezilya, dünya çapında iklim taahhütlerine ilişkin ilerlemeyi izlemek ve seyahat etmek üzere yetkilendirilmiş, BM bağlantılı yeni bir küresel çevre konseyi kurulmasını önerecek.
Lula önerinin arkasında fikri şu sözlerle açıkladı: “Çünkü aksi takdirde hiçbir şey olmaz. Bir ülke ‘uymayacağım’ der ve ona hiçbir şey olmaz. Dolayısıyla COP ivmesini kaybedecek ve yakında insanlar artık katılmak istemeyecek, çünkü anlamsız olacak.”
Yazar
