Yılın ilk 10 ayında faiz giderleri yüzde 73,5 artarak 1,8 trilyon TL’ye çıktı. Patronların ödediği kurumlar vergisi erirken tahsilatın üçte biri patronlara geri döndü.
Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 yılı ekim ayı bütçe dengesi verilerini yayımladı. Yayımlanan 2024 ve 2025 yılları Ocak-Ekim dönemi Merkezi Yönetim Bütçe Denge Tabloları, bütçe finansmanının yükünün sermaye kesiminden alınarak, ücretleriyle geçinmeye çalışan geniş halk kitlelerinin üzerine yıkıldığını ortaya koydu. Hazinenin faiz ödemeleri ocak-ekim döneminde geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 73,5 oranında arttı. Ücretlerden alınan gelir vergisi ve dolaylı vergiler bütçe gelirlerinin ana kaynağını oluşturdu.
Vergi gelirlerinin alt kalemleri incelendiğinde, şirket kârları üzerinden alınan kurumlar vergisindeki artışın son derece düşük kaldığı görüldü. 2024 yılının Ocak-Ekim döneminde 685 milyar 236 milyon TL olarak gerçekleşen Kurumlar Vergisi tahsilatı, 2025 yılının aynı döneminde sadece yüzde 27 arttı, 868 milyar 139 milyon TL seviyesine çıkabildi.
Türkiye’de yıllık enflasyonun ve yeniden değerleme oranlarının çok daha yüksek seyrettiği bir ortamda, yüzde 27’lik artış düşük kaldı. Şirketlerin ödediği vergi reel olarak azaldı.
Sermaye kesimi için tablo böyleyken, emeğiyle geçinen milyonlar için durum tam tersi oldu. Ücretini daha eline almadan vergisini “kaynakta kesinti” (tevkifat) yoluyla peşin ödeyen emekçilerin üzerindeki vergi yükü katlandı.
2025 yılının ilk 10 ayında ücretlerden kesilen gelir vergisi miktarı 2 milyar 90 milyon 595 bin TL oldu. Ücretli emekten alınan gelir vergisi geçen yıla kıyasla yüzde 92 oranında arttı. Gelir vergisi tahsilatı, kurumlar vergisi tahsilatının 2,6 katına ulaştı.
Dolaylı vergiler, vergi yükünü katlıyor
Büyük bir kısmını emekçilerin ödediği Katma Değer Vergisi (KDV) tahsilatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58,3 oranında arttı. Vatandaşın belini büken bir diğer kalem olan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirleri ise yüzde 39 oranında yükseldi.
Teşvikten tasarruf yok
Gelir vergisindeki yüzde 92 düzeyindeki rekor artışa ve KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerdeki yüksek tahsilata rağmen, bütçe 10 ayda 1 trilyon 440 milyar TL açık verdi. Faiz dışı dengenin 379 milyar TL fazla vermesine rağmen faiz giderleri ve teşvik ödemeleri bütçedeki açığı büyüttü. Kurumlardan alınan vergilerin yüzde 31’i ise kurumlara ödenen sigorta primi işveren payı teşvikleri yatırımlara verilen teşvikler ile yine patronlara döndü. Verilen teşviklerin boyutu geçtiğimiz yıla göre yüzde 14 oranında büyüdü.
Bütçe faize gitti
Yurttaşlardan toplanan devasa vergilerin nereye harcandığı sorusunun cevabı ise “Faiz Giderleri” kaleminde gizli. 2025 yılının ilk 10 ayında bütçeden yapılan faiz harcamaları 1 trilyon 819 milyar TL’ye ulaştı. Hazine yılın ilk 10 ayında her gün ortalama 6 milyar lira, her saat ise 250 milyon lira faiz ödedi.
Yazar
