Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2026’da uygulanacak asgari ücreti belirlemek için dün ilk kez Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ev sahipliğinde toplandı.
Türk-İş Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Ağar toplantı sonrası çalışmalara katılmayacaklarını açıkladı.
Komisyona katılmama gerekçelerini bakan Vedat Işıkhan’a ilettiklerini belirten Ağar, asgari ücretle ilgili kararın çoğunlukla hükümet ve işverenlerce verildiğini belirtti.
‘Komisyonun üye sayıları ve yapısının tartışılabilir olduğunu’ belirten Ağar, şunları söyledi:
“Bir kesim servetine servet katarken milyonlarca işçi ve emekli temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlanmaktadır. Bu nedenle asgari ücret belirlenirken geçen yıl karşılanmayan yüzde 14,38’lük enflasyon kaybı tam olarak telafi edilmelidir.
Buna karşılık kira, eğitim ve fatura kalemlerindeki artışla, enflasyonun kayıpları eksiksiz karşılanmalı. Tüm bunların yanında ekonomik büyümenin oluşturduğu refahın ilave bir artış yapılması zorunludur.”
Bakanlık asgari ücret için ikinci toplantının 18 Aralık’ta yapılacağını duyurdu.
Komisyonun yapısı nasıl?
Asgari ücreti, işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilciyle 15 kişiden oluşan bir komisyon belirliyor.
Çalışma Bakanlığı’nın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor.
Yani hükümet ve işveren anlaştığında, işçi tarafı karara katılmasa bile asgari ücret belirlenebiliyor.
Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.
Masada işçileri temsil eden Türk-İş, komisyonun işleyiş ve yapısına tepkili
Türk-İş’in genel başkanı Ergün Atalay, 25 Aralık 2024’te şöyle demişti: “Adil olmayan bir komisyonda maalesef 50 sene durduk. Bu saatten sonra adil bir düzenleme yapılmadığı müddetçe bir daha Türk-İş olarak Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na katılmayacağız.”
Atalay, 2 Aralık’ta Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’la görüştüğünü, bakanın kendisine “Komisyonunun yapısıyla ilgili bir kararname, bir yazı yazacağız” dediğini öne sürmüştü.
Hak-İş: Komisyonda hükümet olmasın
Üye sayısı nedeniyle komisyona giremeyen Hak-İş’se komisyonun yapısıyla ilgili “Sadece işçi ve işveren olsun. Hükümet düzenleyici rol üstlensin ama komisyonda olmasın” önerisinde bulunmuştu.
Yeni asgari ücretin ay sonuna kadar belirlenmesi gerekiyor
Asgari ücret şu an net 22 bin 104, brütse 26 bin 5 lira olarak uygulanıyor.
Komisyonun ‘nihai kararı belirleyene kadar’ dört toplantı yapması öngörülüyor.
Yeni ücretin 31 Aralık’a kadar belirlenip açıklanması gerekiyor.
Bakanlık önünde eylem
Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantısı ile eş zamanlı olarak bakanlık önünde açıklama yapan Asgari Ücret İnisiyatifi, ‘Milli gelir ve gerçek enflasyon baz alınarak yılda dört kez güncellenecek şekilde belirlenmelidir’ dedi.
Birçok siyasi parti ve emek örgütünden oluşan Asgari Ücret İnisiyatifi, Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantısı ile eş zamanlı olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde açıklama yaptı.
Burada ortak açıklamayı okuyan DEM Parti Ankara İl Eşbaşkanı Fatin Kanat, Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (TÜRK-İŞ) Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda yer almaması kararına işaret ederek, masada yalnızca hükümet ve işveren temsilcilerinin bulunduğunu belirtti. Kanat, Türkiye’de 17 milyona yakın çalışan nüfusun yarısını asgari ücret aldığını ifade ederek, “Uygulanan sermayeden yana ekonomi politikaları neticesinde asgari ücret, artık tüm ücretleri aşağı çeken ortalama ücrete dönüşmüştür. Bu nedenle başlayan görüşmeler, sadece asgari ücretlilerin değil, emeğiyle geçinen herkesin ortak meselesidir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun Kasım ayı için yüzde 0,87 olarak açıkladığı aylık enflasyonla, yıllık enflasyon oranı yüzde 29,74’e ulaştı. Gıda fiyatlarında TÜİK’in iddia ettiği yüzde 0,69’luk düşüş bir yana; İstanbul Ticaret Odası (İTO) verileri Kasım ayında yüzde 1,28’lik, TÜRK-İŞ verileri ise mutfak enflasyonunda yüzde 4,98’lik bir artışı işaret ediyor. Gerçek hayat pahalılığı, TÜİK verilerinin fersah fersah ötesindedir” ifadelerini kullandı.
‘4 kez güncellenmelidir’
Gelir dağılımında adaleti gözeten bir ekonomi politikası izlenmesi gerektiğini vurgulayan Kanat, “Hedeflerimiz ve mücadele hattımız nettir; asgari ücret, işçi ailesinin geçimini esas almalı ve insan onuruna yaraşır bir düzeye çıkarılmalı. Milli gelir ve gerçek enflasyon baz alınarak yılda dört kez güncellenecek şekilde belirlenmelidir. Emekçiler, emekliler ve bu ülkenin yok sayılan tüm kesimleri olarak; bizi yoksullukta eşitleyen bu gidişatı birlikte değiştireceğiz” şeklinde konuştu.
Açıklamanın ardından İnisiyatif bileşenleri adına söz alan temsilciler ise Türkiye’de asgari ücret uygulaması ile çalışanların açlığa mahkum edildiğini belirterek yaşanılabilir bir ekonomik düzen için örgütlü mücadele çağrısında bulundu.
Yazar
