İran’da 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının hayat pahalılığına karşı başlattığı grevle tetiklenen protestolar 17’nci gününü geride bıraktı. Protestolarda can kaybının hızla arttığı belirtiliyor.
Tahran rejiminin ‘bilgi karartması’ yöntemiyle ülke genelinde internet erişimini kesmesi nedeniyle sağlıklı bilgi akışında sorun yaşanıyor.
İranlı eylemciler anlattı: Zalim bir rejimle boş ellerle savaşıyoruz
Eylemlere katılanlar BBC’ye konuştu. Omid isimli bir eylemci, “Zalim bir rejimle, boş ellerle savaşıyoruz” dedi.
Genç bir kadın, Tahran’ın en ücra ve fakir mahallelerinde bile protestolar düzenlendiğini söyledi ve sözlerine şöyle devam etti:
“Cuma günü (9 Ocak) güvenlik güçleri sadece öldürdü, öldürdü ve öldürdü. Savaşta her iki tarafın da silahı vardır. Burada insanlar sadece slogan atıyor ve öldürülüyor. Bu tek taraflı bir savaş.”
Genç kadın artan şiddet nedeniyle halkın bir kesiminin eve çekildiğini ve artık evlerden slogan yükseldiğini belirtti.
İran uluslararası basın kuruluşlarının çalışmasına izin vermediği için ülkede neler olup bittiği tam bir muamma. BBC dahil birçok yayın kuruluşu ölü sayılarında yurt dışında faaliyet gösteren İranlı insan hakları örgütlerini esas alıyor.
Görgü tanıklarıysa ülkede binlerce kişinin öldürüldüğünü söylüyor.
Can kayıpları ve çelişkili bilgiler
Can kayıplarının hızla arttığı protestolarda bazı kaynaklara göre sayı 12 bini aştı. Ancak Libération ve Reuters gibi uluslararası haber kaynakları insan hakları örgütlerinin açıklamalarından ve verilerinden yola çıkarak can kaybı sayısını 6 bin ve 2 bin olarak duyurdu.
Reuters haber ajansına bilgi veren bir İranlı yetkili, protestolarda yaklaşık 2 bin kişinin öldüğünü kaydetti.
Aynı yetkili bu sayıya güvenlik güçlerinin de dahil olduğunu söyledi.
Protestolarda yaklaşık 10 bin kişinin gözaltına alındığı belirtiliyor.
Görülmemiş ölçekte protestolar
Kürt kentleri de dahil olmak üzere 28 eyaletteki tüm kentlere yayılan protestoların ölçeğinin daha önce görülmemiş düzeyde olduğu belirtiliyor.
26 yaşındaki futbol hakemi Amir Mohammad Koohkan’ın 4 Ocak’ta Neyriz’deki protestolar sırasında gerçek mermiyle vurularak öldürüldüğü aktarılıyor.
İnsan hakları gruplarına göre, beş gün sonra, 23 yaşındaki öğrenci Rubina Aminian, Tahran’daki bir protesto sırasında vurularak öldürüldü.
Tahran Youth Premier Ligi ekiplerinden Saipa FC forması giyen 17 yaşındaki Rebin Moradi, başkent Tahran’daki protestolar sırasında güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürüldü.
Kirmanşah vilayetine bağlı Selase Bawecanî şehrinden olan Rebin Moradi’nin, 8 Ocak 2026 Perşembe günü öldürüldüğü ancak ailesine durumun dört gün sonra bildirildiği öğrenildi.
Trump’tan İran’a emperyalist müdahale sinyali
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İranlı protestoculara destek mesajı gönderdi.
Trump Truth Social hesabından yaptığı paylaşımında, İran’daki gösterilere değinerek şu ifadeleri kullandı:
“İranlı vatanseverler, protestoya devam edin. Kurumlarınızı ele geçirin. Katillerin ve istismarcıların isimlerini kaydedin. Bunun bedelini ağır ödeyecekler.”
ABD Başkanı Trump, İran’daki protestocuların öldürülmesine dikkat çekerek, bu durum sona erene kadar İranlı yetkililerle temas kurulmayacağını açıkladı.
Trump, “Protestocuların anlamsızca öldürülmesi durana kadar İranlı yetkililerle yapılacak tüm görüşmeleri iptal ettim. Yardım yolda.” ifadelerini kullandı.
Yazar
