En düşük emekli aylığının 20 bin TL olarak belirlenmesiyle ortaya çıkan tabloda emeklilerin en az yüzde 90’ı (15,4 milyon emekli) 30 bin 143 TL’lik açlık sınırının altında gelirle yaşam mücadelesi veriyor; yaklaşık 5,7 milyon kişi 20 bin TL ve altında aylık alıyor.
ESGK uzmanı Özgür Erdursun’un hesaplamalarına göre, emekli aylıklarına yapılan yüzde 12,19’luk artış sonrası 25 bin TL’nin üzerinde aylık alanların oranı yaklaşık yüzde 10’da kaldı. Buna karşılık emeklilerin yüzde 90’ı 25 bin TL ve altında aylık alıyor.
5,7 milyon kişi 20 bin TL ve altında
En düşük emekli aylığının 20 bin TL’ye tamamlanmasıyla birlikte, 25 bin TL altındaki gelir grubunda yer alanların sayısı kesinleşti. Buna göre 5 milyon 722 bin 223 kişi 20 bin TL ve altında aylık alıyor. Bu rakam, SGK’dan aylık alan yaklaşık 17 milyon kişinin üçte birine karşılık geliyor. Dul ve yetim aylığı alanlar, hisse oranları nedeniyle çok daha düşük gelirlerle geçinmek zorunda kalıyor.
SGK verilerine göre kendi primleriyle yaşlılık aylığı alan gerçek emekli sayısı 12 milyon 239 bin 971. Dul, yetim, malullük ve diğer aylıklarla birlikte SGK’dan aylık alan toplam kişi sayısı ise 16 milyon 973 bin 753’e ulaşıyor. Erdursun, hukuken emekli aylığı sayılmayan dul ve yetim ödemelerinin çoğu zaman toplam emekli sayısına dâhil edilerek tablonun olduğundan farklı gösterildiğine dikkat çekiyor.
Gelir dağılımı, emeklilerin büyük bölümünün alt gelir diliminde yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Yaklaşık 5,7 milyon kişi 20 bin TL’nin altında aylık alırken, 9,3 milyon emekli 20–25 bin TL arasındaki dar bir gelir bandında yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Aylığı 25 bin TL’nin üzerinde olanların sayısı ise yaklaşık 2 milyon kişi. Açlık sınır olan 30 bin liranın üzerinde emekli aylığı alan kişi sayısı ise 1 milyon 650 bin
Ortalama aylık tabana yaklaşıyor
Erdursun’a göre sorun yalnızca en düşük aylıklarla sınırlı değil; ortalama emekli aylıkları da hızla tabana yaklaşıyor. Resmi verilere göre 2019 yılında en düşük aylık ile ortalama aylık arasındaki fark yüzde 109 iken, bu oran 2025’te yüzde 24’e, 2026’da ise yüzde 18’e geriledi. Ortalama emekli aylığı 2026 itibarıyla 23 bin 551 TL seviyesine düştü.
Uzun yıllar çalışanla daha kısa süre çalışan arasındaki gelir farkının hızla kapandığını vurgulayan Erdursun, emeklilerin düşük gelir seviyesinde eşitlendiğini ifade etti.
Zam öncesinde 25 bin TL’nin üzerinde aylık alan emekli sayısının 640 bin olduğunu hatırlatan Erdursun, yapılan artışlara rağmen üst gelir grubunun toplam içindeki payının en fazla yüzde 10 seviyesine çıkabildiğini kaydetti.
Yazar
