Türkiye’de milyonlarca Alevinin yaşadığı sorunlar çözüm bekliyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararlarına rağmen Türkiye, Alevilerin kutsal mekânı olan cemevlerini “ibadethane” değil, “kültürel tesis” olarak görüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yeni bir yönetmelikle cemevlerini “kültürel tesis” statüsünde tanımladı.
Alevi vakıf, kurum ve kuruluşları, bu kararı “Alevileri inkar politikasının devamı” olarak nitelendirerek tepki gösteriyor.
Temel talep ‘ibadethane’ statüsü
Türkiye’de Kürt, Türk ve Arap milyonlarca Alevi yaşıyor. Alevilerin temel talebi, cemevlerinin anayasal düzeyde “ibadethane” statüsüne kavuşturulması.
Vatandaşlar, çözüm sürecinde taleplerinin kabul edilmesini ve “eşit yurttaş” olarak yaşamak istediklerini vurguluyor.
2022 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde “Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı” kurulmuştu. Ancak bu, Alevi kurumlarının büyük çoğunluğu tarafından kabul görmedi.
“Bu, inkar politikasının devamıdır”
Türkiye Alevi Federasyonu (ADFE) Genel Başkanı Zeynel Abidin Koç, devletin cemevlerini anayasada ibadethane olarak tanıması gerektiğini söyledi.
Rûdaw’a konuşan Koç, şu ifadeleri kullandı:
“Alevilerin hak mücadelesindeki taleplerinin yüzde 90’ı Türkiye’nin demokratikleşme paketi içerisinde yer alıyor. Biz Alevilerin kamusal alanına cemevi diyoruz. Tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hakları neyse, Alevilerin hakları da o olmalıdır. Bu nedenle cemevlerimizin ibadethane statüsü almasını istiyoruz.”
“Yeter artık, bizi inkar ediyorsunuz”
Dersimli Alevi piri Ahmet Aktaş da karara tepki göstererek şunları söyledi:
“Şimdi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na soruyorum: Biz cemevlerinde ne yapıyoruz? Cem bağlıyor muyuz, bağlamıyor muyuz? Semah dönüyor muyuz, dönmüyor muyuz? Zikir çekiyor muyuz, çekmiyor muyuz? Yani biz cemevlerinde ayin ve ibadet yapıyoruz. Yeter artık bizi inkâr ettiğiniz. Cemevi haktır, ibadetimizi yapmak bizim hakkımızdır.”
Alevi kurumlarının verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 15-20 milyon Alevi nüfusu bulunuyor. Türkiye genelinde yaklaşık 90 bin cami bulunurken; 58 ilde Alevilerin cem, semah ve niyazlarını gerçekleştirdiği toplam bin 586 cemevi bulunuyor.
Yazar
