İran’da 28 Aralık 2025’te başlayan ve daha sonra rejimin sert müdahalesiyle kısmen sönümlenen protestolar 55’inci gününde yeniden kitlesel bir ivme kazandı.
Özellikle 17-18 Şubat tarihlerinde yaşamını yitirenler için düzenlenen 40’ıncı gün anmaları, birçok kentte sokak eylemlerinin yeniden başlamasına zemin hazırladı.
Üniversite öğrencilerinin grevlere destek vermesiyle kampüslerde de protestolar yükseldi.
Mezarlıklarda düzenlenen anmaların giderek kalabalıklaşmasıyla birlikte, birçok kentte mezarlık başları protesto alanlarına dönüştü.
Protestoların başladığı kentlerden Abadan’da eylemler yeniden kitleselleşirken, Nur kentinde katledilenlerin fotoğrafları kent girişine asıldı.
Üniversitelerde müdahale
Başkent Tahran’daki Şerif Üniversitesi’nde protestoya başlayan öğrencilere Besic güçlerinin müdahale ettiği bildirildi.
Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde öğrencilerin polis tarafından hedef alındığı görüldü.
Yine Tahran’daki Şehid Beheşti Üniversitesi Psikoloji ve Eğitim Bilimleri Fakültesi öğrencileri, genel greve destek amacıyla üniversite binasında oturma eylemi başlattı.
Gilan eyaletinin Reşt kentinde bulunan Amirkabir Üniversitesi öğrencileri de protestolara katıldı.
Öğrencilerin eylemler sırasında Besic güçlerine yönelik sloganlar attığı aktarıldı.
Abadan’da yeniden sokak eylemleri
İlam eyaletine bağlı Abadan kentinde protestolar yeniden başladı. 28 Aralık’tan bu yana eylemlerin merkezlerinden biri olan kentte, daha önce binlerce kişinin sokaklara çıktığı ve bazı kamu binalarının hedef alındığı belirtilmişti.
40’ıncı gün anmaları dolayısıyla kentte güvenlik önlemleri artırılırken, internet kesintileri nedeniyle uzun süre haber alınamayan bölgede yeniden gösterilerin başladığı ifade ediliyor.
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, gözaltı ve tutuklamaların arttığı, güvenlik güçlerinin sert müdahalede bulunduğu görülüyor.
Abadanlı eski siyasi tutuklu Yaqup Muhammedi’nin evine yapılan baskın tepkilere yol açtı. Yerel kaynaklara göre Muhammedi, kendilerini güvenlik güçleri olarak tanıtan silahlı kişiler tarafından evinden kaçırıldı. Güvenlik kamerası görüntülerinde Muhammedi’nin yanı sıra ailesinin de darp edildiği görülüyor.
Nur’da anma afişleri
Mazenderan eyaletine bağlı Nur kentinde protestolarda yaşamını yitirenlerin fotoğrafları kent girişine asıldı. Kent boyunca kilometrelerce uzanan afişlerin yalnızca Nur’daki eylemlerde yaşamını yitirenlere ait olduğu belirtildi.
İran insan hakları örgütleri: Eylemlerde en az 50 bin kişi tutuklandı
İnsan hakları örgütleri, İran’da güvenlik güçlerinin en az 50 bin kişiyi tutukladığını, bu kişilerin aileleriyle görüştürülmediğini bildirdi.
İran hükümetiyse ocakta protestolarda 3 bini aşkın kişinin öldüğünü açıklamıştı. Ancak insan hakları örgütleri 43 bin kişinin eylemlerde öldürüldüğünü öne sürdü.
Norveç merkezli bir kuruluş olan İran İnsan Hakları Örgütü (IHRNGO) Ocakta 26 kişinin idama mahkum edildiğini duyurdu.
İran İnsan Hakları Derneği ise sadece bu hafta İran cezaevlerinde 30’dan fazla kişinin idam edildiğini söylüyor.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ülkede 11 bini aşkın kişinin güvenlik birimlerine çağrıldığını açıkladı.
Eylemlere destek veren kişilerin mal varlıklarına el konuldu.
Yazar
