Bugün 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü. Ülkenin dört bir yanında kadınlar, yoksulluk, şiddet ve savaşa karşı sokağa çıkacak.
Geçtiğimiz 8 Mart’tan bu yana ülke genelinde her gün kadınlara yönelik şiddet, cinayet haberlerinin ardı arkası kesilmedi. Derinleşen yoksulluk, ev içinde şiddeti had safhaya ulaştırırken şiddetin farklı biçimleri iş yerlerinde de kadınları çembere aldı.
294 cinayet, 297 şüpheli ölüm
Evrensel‘de yer alan habere göre, veriler kadınların şiddete en çok en yakınlarındaki erkekler tarafından maruz kaldığını, esnek ve güvencesiz çalışmanın kadınlarda daha yaygın olduğunu ve yoksulluk ile sosyal dışlanma riskinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu gösteriyor. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu (KCDP) ve İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkezi Kadın Komisyonu verilerine göre Türkiye’de kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümleri son yıllarda ciddi boyutlara ulaştı. 2025 yılında 294 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 297 kadın şüpheli biçimde hayatını kaybetti.
En yakınları öldürüyor
TÜİK’in açıkladığı 2025 yılı “istatistiklerle kadın” raporu Türkiye kadına yönelik şiddet araştırmasını kaynak gösteren rapor, kadınların en çok tanıdıkları ve en yakınlarındaki erkekler tarafından şiddete uğradığını gösteriyor. Şiddete uğrayan kadınların yüzde 74,7’si evli olduğu, boşandığı, partneri ya da ailesinden bir erkeğin şiddetine uğruyor. Kadınların yüzde 60’ı ateşli silahla hayatını kaybetti.
Verilere göre 2008 yılından bu yana en az 4 bin 808 kadın, erkekler tarafından öldürüldü. 2019’dan bu yana ise 1254 kadın şüpheli biçimde hayatını kaybetti. Kadın örgütleri, kadın cinayetlerinin önlenebilmesi için etkin koruma mekanizmalarının uygulanması, şüpheli ölümlerin etkin şekilde soruşturulması ve faillerin cezasız bırakılmaması gerektiğini vurguluyor.
Şüpheli ölümlerde ‘belirsiz’ neden
Şüpheli kadın ölümlerine ilişkin verilerde ise en dikkat çekici başlık ölüm nedeninin belirlenememesi oldu. 2025’te ise 124 kadının ölüm nedeni tespit edilemezken 38 kadın yüksekten düşme, 34 kadın ateşli silah nedeniyle hayatını kaybetti.
Koruma kararına rağmen öldürülen kadınlar
Verilere göre 2022’den bu yana kadınların yüzde 25’i hakkında koruma kararı bulunmasına rağmen öldürüldü. Başvurularda kadınların hak kaybına uğradığını belirttiği kurumlar ise şöyle sıralandı:
- Yüzde 46 polis,
- Yüzde 23 savcılık,
- Yüzde 19 mahkeme,
- Yüzde 3 Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı birimleri,
- Yüzde 2 baro,
- Yüzde 2 jandarma,
- Yüzde 5 diğer kurumlar.
Yazar
