İran, İsrail’in stratejik liman kenti Hayfa’da bulunan bölgenin en büyük petrol rafinerilerinden birini füzelerle hedef aldı. Saldırının ardından tesiste devasa bir yangın çıkarken, gökyüzünü yoğun duman tabakası kapladı. İtfaiye ekiplerinin alevlere müdahalesi sürerken, tesisin ağır hasar aldığı bildirildi.
İran, ABD’ye ait F-35 savaş uçağını vurdu. ABD’nin F-35’i, İran tarafından vurulduktan sonra Orta Doğu’daki bir ABD hava üssüne acil iniş yaptı. Centcom, F-35’in “İran üzerinde bir muharebe görevi yürütürken” acil inişe zorlandığını söyledi.
İran’dan Katar’a darbe: LNG kapasitesinin yüzde 17’si 5 yıl devre dışı
QatarEnergy (Katar Enerji) CEO’su ve Katar Enerji İşleri Devlet Bakanı Saad al-Kaabi, Reuters’a verdiği röportajda, İran’ın gerçekleştirdiği saldırı sonucunda Katar’ın 14 LNG üretim tesisinden ikisini ve iki gaz-sıvı dönüştürme tesisinden birini hasar gördüğünü söyledi. Kaabi, yıllık 12,8 milyon ton LNG kapasitesinin üç ila beş yıl boyunca devre dışı kalacağını ifade etti.
Katar Enerji, hasar gören tesisler nedeniyle İtalya, Belçika, Güney Kore ve Çin’e yönelik uzun vadeli LNG sözleşmelerinde mücbir sebep ilan etmek zorunda kaldı. Şirket, daha önce tüm LNG üretimi için de mücbir sebep ilan etmişti.
Hasar gören LNG tesislerinde ABD’li enerji devi ExxonMobil’in yüzde 34 ve yüzde 30 oranında ortaklığı bulunuyor. Hasar gören gaz-sıvı dönüştürme tesisinde ise Shell ortak konumunda. Shell’in ortak olduğu tesisin onarımının bir yıl sürmesi bekleniyor.
Saldırıların etkileri yalnızca doğalgazla sınırlı kalmadı. Kaabi’ye göre Katar’ın kondensat ihracatı yüzde 24, sıvılaştırılmış petrol gazı yüzde 13, helyum üretimi ise yüzde 14 oranında düşecek. Nafta ve kükürt ihracatı da yüzde 6 azalacak.
Bu kayıpların etkileri geniş bir alana yayılıyor. Hindistan’daki restoranlarda kullanılan tüp gazdan Güney Kore’nin çip üreticilerinin ihtiyaç duyduğu helyuma kadar pek çok sektör bu krizden etkilenecek.
Hasar gören tesislerin inşa maliyetinin yaklaşık 20 milyar dolar olduğunu belirten Kaabi, saldırıların bölgeyi 10 ila 20 yıl geri götürdüğünü de vurguladı.
Avrupa’da doğalgaz fiyatları artıyor
İran’ın dünyanın en büyük doğalgaz sahası da dahil olmak üzere doğalgaz sahalarına ve üretim tesislerine yönelik bir dizi saldırının ardından, Avrupa’da doğalgaz fiyatları hızla yükseliyor. 19 Mart sabahı, Amsterdam enerji borsasındaki vadeli işlem sözleşmeleri %35’e varan bir artışla MWh başına 70 euro’nun (yaklaşık 80 dolar) üzerine çıktı. Ham petrol fiyatları da önemli ölçüde artarak varil başına 115 dolara ulaştı.
18 Mart’ta İsrail, İran’ın Güney Pars doğalgaz sahasını hedef alan bir askeri operasyon başlattı. Bunun ardından İran misilleme tehdidinde bulundu ve gece boyunca Katar’daki dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisini ve diğer hedefleri bombaladı. Katar yetkililerine göre, Ras Laffan sanayi kompleksi önemli ölçüde hasar gördü.
Bu tesis tipik olarak dünyanın doğal gaz arzının yaklaşık beşte birini üretiyor. Savaş nedeniyle bu ayın başlarında gaz sevkiyatları geçici olarak durdurulmuş olsa da, son saldırılar Avrupa ve Asya’da gaz fiyatlarının daha uzun süre yüksek kalması tehdidini oluşturuyor.
Abu Dabi’deki Habshan doğalgaz tesisleri de, ele geçirilen bir saldırıdan düşen enkaz parçaları nedeniyle kapatıldı. Ayrıca, 19 Mart sabahı Kuveyt, ele geçirilen bir insansız hava aracından düşen enkaz parçaları nedeniyle bir petrol rafinerisinin hasar gördüğünü bildirdi.
Yazar
