13 Nisan
1951 Mülteci Sözleşmesi’nin 75. yıld önümü: UNHCR, eylem ve diyalog yılı ilan etti
Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı (UNHCR), 1951 Mülteci Sözleşmesi’nin 75. yıldönümünü kutlamak amacıyla 2026 yılı boyunca bir dizi ulusal, bölgesel ve küresel diyalog başlatıyor.
Geleneksel etkinliklerden farklı olarak, bu dönüm noktası yılı, mülteci korumasına yönelik uluslararası taahhüdü yenilemek için pratik ve ileriye dönük bir süreç olarak tasarlanmıştır. Bu diyaloglar, küresel iltica sisteminin benzeri görülmemiş bir baskıyla karşı karşıya olduğu kritik bir dönemde gerçekleşmektedir. Yüksek düzeydeki zorunlu yer değiştirmelerin ötesinde, sistem kronik kaynak yetersizliğiyle boğuşurken, güvenliğe erişim giderek daha fazla kısıtlanmaktadır; bu da Sözleşmenin temel ilkelerini her zamankinden daha hayati hale getirmektedir.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği Koruma İşlerinden Sorumlu Yardımcı Yüksek Komiseri Ruven Menikdiwela, “1951 Sözleşmesi 75 yıldır milyonlarca hayat kurtardı ve temel hakları koruyarak mültecilerin güvenli bir yer bulmaları ve hayatlarını yeniden kurmaları için hayati bir çerçeve sağladı. Bu yıldönümünü kutlarken amacımız, bu mirasın mülteciler için onur ve kapsayıcılığa dönüşmeye ve onları barındıran topluluklara somut katkılar sağlamaya devam etmesini sağlamaktır” dedi.
2026 diyalogları, en acil siyasi taahhüt ve pratik işbirliğine ihtiyaç duyulan on temel eylem alanı etrafında yapılandırılmıştır; bunlar:
- Uluslararası mülteci koruma çerçevesine olan bağlılığın güçlendirilmesi
- İltica sistemlerinin adaletini ve verimliliğini artırmak
- Mültecilerin karma ve ileriye dönük hareketlerini, güzergâh bazlı ve yasal yaklaşımlarla ele almak.
- Koruma standartlarına uygun olarak güvenlik sorunlarının ele alınması
- Devletler ve topluluklarla koruma ortaklıklarını güçlendirmek
- Mültecilerin iş, eğitim, sponsorluk ve aile birleşimi olanaklarına erişimini genişletmek
- Kapsayıcı ulusal sistemlerin ve mültecilerin kendi kendine yeterliliğinin güçlendirilmesi
- Gönüllü geri dönüş ve yeniden entegrasyona yönelik desteğin artırılması
- Yerel entegrasyon fırsatlarını araştırmak
- Mültecilerin ve vatansız kişilerin anlamlı katılımını teşvik etmek.
Bu diyaloglar, somut zorluklara ve bölgesel başarılara odaklanarak, hukuki ilkeler ile mültecilerin ve ev sahibi toplulukların yaşadığı gerçeklikler arasındaki uçurumu kapatmayı amaçlamaktadır.
Bu süreç, Aralık 2026’da Yüksek Komiserin Koruma Diyaloğu ile sonuçlanacaktır. Yıl boyunca toplanan öneriler, 2027’nin başlarında yayınlanacak olan Geleceğin Koruma ve Çözümleri Gündemi’ni doğrudan şekillendirecektir.
14 Nisan
Sudan’daki savaştan kaçan mülteciler, Uganda’da hayatlarını yeniden kuruyorlar
Uganda’nın Biale kasabasının eteklerinde, çadırlar açık alanlara çıkan toprak yollar boyunca dağınık halde duruyor. Kriandongo kampı, paramparça olmuş bir geçmiş ile yeniden inşa edilmeye çalışılan bir yaşam arasında yer alıyor. Burada hikâye savaştan kaçmakla bitmiyor. Başka bir aşama başlıyor; günler saatlerle değil, kayıpların ağırlığı ve hayata devam etme çabasıyla ölçülüyor.
Sudan’da savaşın Nisan 2023’te başlamasından bu yana, yaklaşık 600.000 Sudanlı mülteci kampa geldi; bazıları birçok ülke üzerinden zorlu yolculuklar yaptıktan sonra buraya ulaştı. Yanlarında az eşya ve birçok anı ile geldiler ve altüst olmuş hayatlarını yeniden kurmaya çalışıyorlar.
Uganda’nın Byali bölgesindeki kırsal bir manzaranın panoramik görüntüsü; geniş bir toprak yolun iki tarafında derme çatma yapılar, seyrek ağaçlar ve uzaktaki dağlar, bulutlu bir gökyüzü altında görülüyor.
Kampala’ya yaklaşık 275 kilometre uzaklıkta bulunan Kriandongo, Güney Sudan, Burundi, Kenya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Ruanda’dan gelen mültecilere ve çevredeki ev sahibi topluluğa da ev sahipliği yapıyor. Onları birleştiren şey, farklılıklarından daha büyüktür: kayıp deneyimi ve yeniden başlama ihtiyacı.
https://news.un.org/en/story/2026/04/1167295
14 Nisan
Venezuelalı mültecilerin üçte biri geri dönmeyi düşünüyor
Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) yaptığı bir araştırmaya göre, Latin Amerika’da ülke dışında yaşayan Venezuelalıların önemli bir kesimi, oradaki sosyoekonomik ve diğer koşullar iyileşirse eve dönmeyi düşünecek.
Anket, bölgedeki Venezuelalıların geri dönüp dönmeme sorusuna odaklanmaya başladığını gösteriyor, ancak aynı zamanda devam eden bölgesel yerinden edilme sorunları ortamında geri dönüş niyetlerini etkileyen karmaşık faktörleri de vurguluyor.
Ankete katılanların üçte birinden biraz fazlası eve dönme niyetinde olduğunu belirtirken, %9’u bir yıl içinde bunu düşündüğünü ifade etti. En önemli motivasyon olarak aile birleşimi gösterildi.
Yine de, Venezuelalıların neredeyse üçte ikisi şimdilik geri dönmeyi düşünmüyor. Venezuela’daki akrabalarıyla yeniden bağlantı kurma arzusu, iş piyasasının toparlanması, güvenlik ve güvenilir hizmetlerin mevcudiyeti gibi sosyoekonomik ve siyasi faktörlerle dengeleniyor.
15 Nisan
İspanya’dan 500 bin göçmene ikamet ve çalışma izni
Filistin ve İran saldırılarında doğru tutum alan İspanya’nın sosyal demokrat hükümeti, şimdi de göçmen dostu politikaları hayata geçiriyor.
İspanya hükümeti ülkede yaşayan 500 bin düzensiz göçmene yasal statü kazandıracak kararnameyi kabul etti.
Sosyal demokrat hükümetin bugün Madrid’de yaptığı Bakanlar Kurulu toplantısında kabul edilen kararname ile Yabancılar Kanunu’nda reform yapılması öngörülüyor. Reform, sadece mevcut yasada değişiklik öngördüğü için parlamentoda onaylanması gerekmiyor. Düzenlemenin yakında resmi gazetede yayımlandıktan sonra yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Sanchez: İş gücüne ihtiyacımız var
Çin ziyareti sırasında düzenlemeye ilişkin açıklamalar yapan İspanya Başbakanı Pedro Sanchez kararnameyi savundu. Bunun ülkede yaşayanlara karşı bir “adalet” meselesi olduğunu belirten Sanchez, bu adımın Katolik Kilisesi ve işveren dernekleri tarafından da desteklendiğini “Çünkü büyümeyi sürdürebilmek için iş gücüne ihtiyaçları” olduğunu vurguladı.
Sanchez, ülkede yaşayan ve çalışanların eşit koşullarda çalışması ve vergi ödemesi gerektiğini savunuyor. Sanchez hükümeti, Avrupa Birliği’nin (AB) en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri olan İspanya’ya göçmenlerin büyük katkı sağladığı görüşünde.
15 Nisan
BM Mülteciler Yüksek Komiseri Berham Salih: “Lübnan’daki siviller korunmalı”
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri Barham Salih, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Lübnan’daki sivillerin korunmasının ve hükümetin ülkedeki büyük yerinden edilme krizine yönelik müdahalesine uluslararası desteğin sürdürülmesinin şart olduğunu söyledi. Lübnan’da 1 milyondan fazla kişi yerinden edilmiş durumda ve ihtiyaçlar her geçen gün artıyor. Salih, çatışmanın kontrolden çıkmadan önce hızla sona erdirilmesi çağrısında bulundu.
Yüksek Komiser, Beyrut ve Bekaa Vadisi’ndeki etkilenen bölgeleri ziyaret ederek, hükümet tarafından kurulan kamplarda yerinden edilmiş ailelerle görüştü. Salih, “Yıkım çok büyük ve sivillerin kayıpları ve acıları yürek burkan cinsten. Bütün aileler yerinden edildi, hayatlar altüst oldu ve topluluklar uçurumun eşiğine itildi. İhtiyaçlar her geçen gün artıyor ve uluslararası toplum, masum sivilleri korumak, hayat kurtarıcı yardım sağlamak ve felaketin daha da kötüleşmesini önlemek için acilen harekete geçmelidir” dedi.
Lübnan Kamu Sağlığı Bakanlığı’na göre, Mart ayının başından bu yana Lübnan genelinde 1 milyondan fazla insan yerinden edildi, 2.100’den fazla kişi hayatını kaybetti ve 7.000 kişi yaralandı. Kayıplar arasında mülteciler de bulunuyor; 48 ölüm ve 116 yaralanma vakası kaydedildi.
140.000’den fazla kişi, hükümet tarafından belirlenmiş 684 toplu barınakta kalıyor ve bunların neredeyse tamamı dolu. Yerinden edilmiş kişiler arasında, geçmişte güvenlik arayışı içinde Lübnan’a kaçan ve şimdi de canlarını kurtarmak için tekrar kaçmak zorunda kalan Suriyeli mülteciler de bulunuyor. 2 Mart’tan bu yana üç resmi sınır kapısından 280.000’den fazla kişi Suriye’ye geçti; bunların yaklaşık 238.000’i Suriyeli ve 44.000’i Lübnanlı.
17 Nisan
2025, Rohingya mültecileri için denizde en ölümcül yıl oldu
Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) verilerine göre, 2025 yılında Andaman Denizi ve Bengal Körfezi’nde yaklaşık 900 Rohingya mültecisinin kayıp veya ölü olduğu bildirildi; bu da Güney ve Güneydoğu Asya’daki deniz yoluyla yapılan göç hareketleri açısından kayıtlara geçen en ölümcül yıl oldu.
O yıl 6.500’den fazla Rohingyalı tehlikeli deniz yolculuklarına çıktı ve bunların yedide biri kayıp veya ölü olarak bildirildi; bu, mülteci ve göçmen deniz yolculukları için kullanılan önemli rotalar arasında dünya çapındaki en yüksek ölüm oranıydı.
Son yıllarda bu geçişleri denemeye çalışanların yarısından fazlası kadın ve çocuklardan oluşuyor. Bu eğilim 2026 yılında da devam ediyor; Ocak ve 13 Nisan tarihleri arasında 2.800’den fazla Rohingyalı tehlikeli deniz yolculuklarına çıkıyor.
İnsan kaçakçılığı, sömürü ve denizde ölüm gibi aşırı tehlikelere rağmen, binlerce Rohingya mültecisi bu yolculuklara devam ediyor. Genellikle aşırı kalabalık ve denize elverişsiz olan tekneler, Bangladeş’in Cox’s Bazar kentinden veya Myanmar’ın Rakhine Eyaleti’nden Endonezya veya Malezya’ya doğru yola çıkıyor.
Bölge genelinde 1,3 milyondan fazla Rohingya mültecisi ve sığınmacısı yerinden edilmiş durumda; bunların 1,2 milyonu Bangladeş’te bulunuyor ve 2025 Ortak Müdahale Planı’nın yalnızca %53’ü finanse edilmiş durumda, bu da uluslararası desteğin artırılmasına duyulan acil ihtiyacı vurguluyor.
Yazar
