Güney Kore’de Samsung işçileri toplu sözleşme müzakerelerinde anlaşma sağlanamaması nedeniyle 21 Mayıs’ta 18 günlük greve çıkmaya hazırlanıyor. Şirket yönetimi ve Güney Kore hükümeti ise sendikaları ikna etmek için girişimleri sürdürüyor.
“Sendikasızlaştırma” geleneğiyle bilinen Samsung’da 50 bin işçinin grev tehdidi, yalnızca şirkette değil Kore hükümetinde de paniğe yol açtı.
Başbakan Kim Min-seok’un grevi engellemek için olağanüstü yetkilerini kullanabileceğini söylemesi ve şirketin grevi engellemek için mahkemeye başvurması sendikaların ve işçilerin tepkisini çekti.
Öte yandan sendika temsilcileri ve şirket arasında dün yeniden başlayan görüşmeler bugün de sürecek. Sendikalar ikna olmazsa 50 bin işçi perşembe günü iş bırakacak.
Samsung’da işçiler, performansa dayalı ikramiyelerde üst sınırın kaldırılmasını, ayrıca şirketin yıllık kârından yüzde 15’lik sabit bir pay talep ediyor. Şirket, bu yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 78 milyar avro kâr elde etti. Talep edilen yüzde 15, sadece bir çeyrekte yaklaşık 5 milyar avro tutarında ikramiye ödemesine denk geliyor. Analistler, yıl genelinde ise 174 milyar avro işletme kârı bekliyor.
Sermaye alarmda
Güney Kore’de acil tahkim emri, bir iş anlaşmazlığının ekonomiye ya da günlük hayata zarar verme olasılığının yüksek görüldüğü durumlarda çalışma bakanı tarafından devreye alınabiliyor. Bu mekanizma işletildiğinde, Ulusal Çalışma İlişkileri Komisyonu arabuluculuk ve tahkim yürütürken grevler 30 gün boyunca derhal yasaklanıyor.
Grevin sadece Güney Kore ekonomisinin yüzde 20’sini oluşturan Samsung’u değil, küresel yarı iletken ve çip tedarik zincirini de kopma noktasına getireceği gerçeği, piyasalarda şimdiden alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
18 günlük tarihi grev
Grev kararı, Samsung yönetimi ile sendika arasında ikramiye ödemeleri konusunda uzlaşma sağlanamaması sonrası gelmişti. Sendikanın talepleri arasında ikramiye tavanının kaldırılması yer alıyor. Sendika ayrıca yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin çalışanlara dağıtılacak ikramiye havuzuna aktarılmasını ve maaşlarda yüzde 7 artış talep ediyor.
Samsung ise faaliyet kârının yüzde 10’unun prim olarak dağıtılmasını ve bonusların performansa göre ödenmesi gerektiğini savunuyor.
Yaşanan anlaşmazlık sonrası NSEU, 21 Mayıs’tan 7 Haziran’a kadar sürecek 18 günlük bir grev düzenlemeyi planladıklarını açıklamıştı. Bu, şirket tarihindeki en büyük grev olacak.
Küresel tekeller
Samsung, dünyadaki tüm telefon ve bilgisayarlar ile sunucu ve veri merkezlerinde bulunan dinamik rasgele erişim belleklerinin (DRAM) yaklaşık üçte birini üretiyor. Koreli rakibi SK Hynix ile birlikte, küresel DRAM pazarının üçte ikisini; yapay zekâ sistemlerinin çalışması özel çipler olan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) pazarının daha da büyük bir kısmını kontrol ediyor. Samsung ve SK Hynix, Amerikan yarı iletken şirketi Micron’la birlikte HBM üreten üç şirketi oluşturuyor.
Yapay zekâ patlamasıyla birlikte artan talep ve küresel bellek çipi arzındaki sıkışıklık, şirketin yılın ilk çeyreğinde rekor kâr elde etmesiyle sonuçlandı.
Kârlar işçiye yansımadı
Samsung Electronics, 2026’nın ilk üç ayında bir önceki yıla göre yüzde 756,1 artışla 57,2 trilyon won (37,9 milyar dolar) kâr elde etti. Şirketin geçen yıl kaydettiği toplam yıllık faaliyet kârı, 43,6 trilyon won olarak açıklanmıştı.
Samsung’un rakip şirketi SK Hynix, ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 405,5 artışla 37,6 trilyon won faaliyet kârı açıkladı.
SK Hynix, geçen yıl eylül ayında 10 yıllığına ikramiye tavanını kaldırırken yıllık toplam kârın yüzde 10’unun işçilere dağıtılması kararı aldı. Bazı Samsung çalışanlarının, işçilerde büyük tepkiye yol açan bu kararın ardından rakip şirkete geçtiği belirtildi.
Yazar
