ABD basının ulaştığı taslak metne göre, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yaptırımların hafifletilmesi ve İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini taahhüt etmesini içeren 14 maddelik bir mutabakat metni hazırlandı.
19 Haziran 2026 Cuma günü İsviçre’de düzenlenecek resmi törenle imzalanması planlanan mutabakat zaptının içeriği netleşti.
Ateşkes ve karşılıklı saldırıların sona erdirilmesi öngörülüyor
Taslak metne göre İran ve ABD, anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte mevcut savaşın tüm cephelerde sona erdiğini ilan edecek.
Taraflar, birbirlerine karşı herhangi bir askeri eylemde bulunmamayı, güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinden kaçınmayı taahhüt edecek.
Metinde ayrıca iki ülkenin birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesi ve iç işlerine müdahale etmemesi öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı’nda normalleşme hedefi
Taslağa göre ABD, İran’a yönelik deniz ablukasını kaldıracak ve deniz trafiğinin önündeki engelleri kaldırmak için adımlar atacak.
İran ise Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelere dönmesini sağlamak için mayın temizliği ve teknik düzenlemeler dahil gerekli adımları atacak.
Belgede, gemi trafiğinin en geç 30 gün içerisinde normal seviyesine dönmesinin hedeflendiği belirtiliyor.
İran’a 300 milyar dolarlık ekonomik destek planı
Taslağa göre ABD ve bölgedeki ortakları, İran ekonomisinin yeniden yapılandırılması ve kalkınması için en az 300 milyar dolarlık finansman içeren kapsamlı bir plan hazırlayacak.
Bu planın uygulama mekanizmasının ise nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 gün içerisinde netleştirilmesi öngörülüyor.
Yaptırımların kaldırılması gündemde
Taslak metinde ABD’nin, nihai anlaşma kapsamında İran’a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı kabul ettiği belirtiliyor.
İran: Nükleer silah üretmeyeceğiz
Taslak metne göre İran, “asla nükleer silah üretmeyeceğini” bir kez daha teyit ediyor.
Bununla birlikte İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti ve diğer nükleer konuların nihai anlaşma kapsamında ele alınacağı belirtiliyor.
Taraflar, nihai anlaşma sağlanıncaya kadar mevcut durumun korunması konusunda da mutabık kalacak. Buna göre İran nükleer programındaki mevcut durumu değiştirmeyecek, ABD ise yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgedeki askeri varlığını artırmayacak.
Nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süreci
CNN’in haberine göre mutabakat zaptının cuma günü İsviçre’de resmen imzalanması bekleniyor.
Belgenin yürürlüğe girmesiyle birlikte taraflar, nihai anlaşmanın detaylarını belirlemek üzere 60 günlük bir müzakere sürecine girecek.
Taslak metinde, nihai anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir kararla onaylanmasının hedeflendiği de kaydediliyor.
Yazar
