27 Eylül
Yerinden edilmiş Filistinliler hayatta kalma mücadelesi veriyor
İşgal altındaki Batı Şeria’da bulunan Tulkarem’de Hakim Mar’i günlerini tek kişilik bir yatakta, şekli bozulmuş bacağını yukarı kaldırarak geçiriyor. Mar’i’nin son geçici sığınağı olan harap hâldeki dairesinin pencereleri eski battaniyelerle örtülü. Çalışamadığı için elektrik parası olmayan Mar’i, battaniyelerle idare etmek zorunda kalıyor. Geceleri ailesi neredeyse karanlıkta yaşıyor.
Daire, artık boşaltılmış olan Tulkarem mülteci kampının girişlerinden birini işaretleyen moloz yığınlarının ve çarpık demir yapıların hemen köşesinde yer alıyor. Mar’i ve diğer Filistinliler için kamp, bir zamanlar geçici olarak kabul edilen bir yuvaydı. Ancak nesiller boyu orada yaşadılar ve şimdi, yıllar boyunca ailesini bir arada tutan fiziksel yapı – evleri – yok oldu.
Yoksulluk içinde olan Hakim’in ailesi perişan hâlde. Borçları giderek artarken ve aile üyeleri bir kez daha evden çıkarılma tehlikesiyle karşı karşıya kalırken, Hakim son bir buçuk yıldır birkaç kez intiharı düşündüğünü söyledi.
28 Eylül
Güney Afrika’daki mülteciler yeni saldırılardan korkuyor
Piskopos Raphael Bahebwa, Güney Afrika’daki yabancıların haklarını savunduğu için saldırıya uğrayabileceğinden korkarak saklanıyor.
“Yabancıların haklarından bahsettiğim için beni öldüreceklerini söyledikleri için şu anda saklanıyorum,” dedi Al Jazeera’ye.
Bahebwa, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nden (DKC) mülteci olarak geldikten sonra 26 yıldır Güney Afrika’da yaşıyor.
O dönemde, vatanı olarak benimsediği ülkede yabancı karşıtı duyguların defalarca alevlendiğine şahit oldu. Ancak bu yılın farklı hissettirdiğini söylüyor.
Bu yıl Güney Afrika genelinde protestolara öncülük eden göçmen karşıtı bir hareket olan March and March’ın ilan ettiği 30 Eylül son tarihi, göçmen toplulukları arasında şiddet olaylarına dair korkuları yeniden alevlendirdi.
Grup, belgesiz yabancı uyrukluların Güney Afrika’yı terk etmesi çağrısında bulundu ve taleplerinin karşılanmaması hâlinde daha fazla gösteri düzenleneceği konusunda uyardı.
Ancak Bahebwa ve Durban’daki diğer mülteciler için, belgeli ve belgesiz göçmenler arasındaki ayrım pek bir teselli sağlamıyor. Sokaklarda yaşadıkları düşmanlığın nadiren belgelerini gösterme talebiyle başladığını söylüyorlar.
29 Eylül
Kaynak kesintileri, 8,3 milyon mülteciyi hayati yardımlardan mahrum bırakıyor
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği Salı günü yaptığı açıklamada, ciddi fon kesintileri nedeniyle koruma sistemlerinin çökme noktasına geldiğini, hayati önem taşıyan yardımlara erişimlerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olan yaklaşık 8,3 milyon mültecinin olduğunu açıkladı.
“Yetersiz Finansmanın İnsani Maliyeti” başlıklı yeni bir raporda, ajans mevcut fonların 2024 ile 2025 yılları arasında 5,2 milyar dolardan 3,9 milyar dolara düştüğünü belirtti.
Temmuz ayına kadar bu yıl için ihtiyaç duyulan 8,5 milyar doların yalnızca yüzde 32’sini alabildi; bu durum, yetki alanı altındaki kişi sayısının tarihsel olarak yüksek seviyelerde kalmasına rağmen gerçekleşti.
Belirli bir eşiğin altında sistem küçülmez, başarısız olur
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği Dış İlişkiler Direktörü Dominique Hyde, “Kayıt işlemleri durdurulduğunda, güvenli evler kapandığında veya çocuk koruma hizmetleri ortadan kalktığında, insanların kaçtığı riskler – şiddet, sömürü ve istismar – yerinden edilmeyle birlikte yeniden ortaya çıkıyor” dedi.
2026 yılında bir milyondan fazla kişinin geri döndüğü Afganistan’da, ülkeye dönüşte verilen nakit yardımı kişi başına 375 dolardan hane başına 170 dolara düşürüldü ve yeniden entegrasyon yardımları bu yıl şimdiye kadar sadece 175 haneye ulaştı; bu rakam 2024’te 5.300’dü.
Çad’da 319.000 mülteci, kayıt işlemlerindeki gecikmeler nedeniyle belgesiz kalıyor ve gözaltına alınma riskiyle karşı karşıya; 200.000’e yakın kadın ve kız çocuğu güvenli alanlara erişimini kaybetme riskiyle karşı karşıya ve yaklaşık 233.000 çocuk koruma hizmetlerinden mahrum kalabilir.
Etiyopya’da, cinsiyete dayalı şiddet mağdurları için güvenli evlerin sayısı bir yılda yarıdan fazla azalarak 29’dan 13’e düştü; bazı bölgelerde çocuk koruma kapsamı ise %85’e varan oranda azaldı. Sudan’da ise Darfur ve Kordofan’da 50.000’den fazla cinsel şiddet mağduru, hayat kurtarıcı tecavüz sonrası bakıma erişimini kaybedebilir.
Rapor, yiyecek ve barınmanın aksine, korunmanın daha küçük porsiyonlara bölünemeyeceği konusunda uyarıyor. “Belirli bir eşiğin altında sistem küçülmez, başarısız olur” diyor.
Esnek finansman ‘kritik’
Mülteci ajansı, 2025 yılında iş gücünü üçte bir oranında azalttığını ve 140 lokasyondaki ofislerini kapattığını, ancak en yüksek öncelikli çalışmalarının bile artık etkilendiğini söyledi.
Belirli projelere bağlı fonların payı 2022’deki yüzde 19’dan bu yıl yüzde 51’e yükseldi.
Bayan Hyde, “Esnek finansman, doğru uzmanlığı ve fonları en çok ihtiyaç duyulan yerlere yönlendirmemize yardımcı oluyor” dedi ve koruma önlemlerinin “sistemlerin çökmesine yol açmadan süresiz olarak azaltılamayacağını” sözlerine ekledi.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), halihazırda elde edilen ilerlemeyi korumak için bağışçıları ve ortaklarını acil destek sağlamaya ve esnek fonlama kaynaklarını genişletmeye çağırıyor.
https://news.un.org/en/story/2026/09/1168486
29 Eylül
Malezya, güvenlik uyarılarına rağmen Rohingyalı mültecileri geri gönderiyor
Malezya, Birleşmiş Milletler ve insan hakları gruplarının Myanmar’ın Rohingyalılar için hâlâ güvenli olmadığı yönündeki uyarılarına rağmen, yaklaşık 1.500 Rohingyalı mülteciyi Myanmar’a geri göndermeye başladı ve geri dönüşlerini gönüllü olarak nitelendirdi.
AFP haber ajansının bildirdiğine göre, Salı günü Malezya’nın kuzeybatısındaki Lumut deniz üssü yakınlarındaki bir stadyuma polis eşliğinde düzinelerce otobüs geldi. Gazetecilerin alana girmesi engellendi. Yolcuların üsse götürülmeden ve gemiyle Myanmar’a taşınmadan önce işlemlerinin yapılması bekleniyordu.
Myanmar ordusu, ülkenin Rohingya azınlığına karşı defalarca baskı uyguladı; 2017’deki şiddet dalgası birçok insan hakları örgütü tarafından soykırım olarak nitelendirildi ve yüz binlerce Rohingya’nın Bangladeş, Malezya, Hindistan ve diğer komşu ülkelere kaçmasına yol açan büyük bir mülteci krizine neden oldu. Myanmar, Rohingya’ları yerel kökenli bir etnik topluluk olarak resmen tanımıyor, bunun yerine onları “Bengalliler” olarak tanımlıyor; bu da aslında onları Bangladeşli göçmenler olarak adlandırmak anlamına geliyor.
Şubat 2026 itibarıyla Malezya’da 126.144’ten fazla Rohingya mültecisi bulunuyordu. Bangladeş ise 1,2 milyondan fazla Rohingya mültecisine ev sahipliği yapıyor.
Malezya Başbakanı Enver İbrahim Temmuz ayında Myanmar’ın 5.000 Rohingyalıyı geri almayı kabul ettiğini söylemişti, bu da kimlerin geri gönderileceği sorusunu gündeme getirmişti. Salı günü geri gönderilmek üzere seçilen yaklaşık 1.500 kişi bu grubun bir parçası. İçişleri Bakanlığı, iki Myanmar savaş gemisi ve bir hastane gemisinin kullanılacağını belirtti.
2 Ekim
Yemen’deki çatışmalar devam ederken, halk açlık çekiyor
Birleşmiş Milletler gıda ajansının açıklamasına göre, Yemen’in bazı bölgelerinde çatışmaların artması, on binlerce insanın yerinden edilmesine ve gıda tedarikinin aksamasına neden olduktan sonra, her dört aileden üçü açlık çekiyor.
Dünya Gıda Programı (WFP) Cuma günü yaptığı açıklamada, devlet kontrolündeki erişilebilir bölgelerdeki hanelerin yaklaşık yüzde 74’ünün temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamadığını ve bunun bu yıl için bir rekor olduğunu belirtti.
Dünya Gıda Programı (WFP) verilerine göre, yaklaşık 10 milyon insan hükümet kontrolündeki bölgelerde yaşıyor.
Gıda güvensizliğindeki artış, gıdasının yaklaşık yüzde 90’ını ithal eden bir ülkede, piyasaların bozulması ve yardıma erişimin azalmasıyla birlikte açlığın ne kadar hızlı derinleştiğini gösteriyor.
Son aylarda Yemen, Suudi Arabistan destekli hükümet güçleri ile ülkenin bazı bölgelerini kontrol eden İran yanlısı Husi grubu arasında büyük bir çatışma tırmanışına sahne oldu.
Dünya Gıda Programı (WFP) Program Operasyonlarından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Matthew Hollingworth, son yaşanan gerginliğin gıda güvenliği açısından “kesinlikle yıkıcı” olabileceğini söyledi.
Cuma günü Roma’dan video bağlantısıyla Cenevre’deki gazetecilere konuşan yetkili, “Önümüzdeki açlık krizi devam ettikçe büyüyecek” diye ekledi.
Zaten başkent Sanaa da dahil olmak üzere kuzey Yemen’in büyük bir bölümünü kontrol eden Husi milisleri, geçen ay ülkenin Kızıldeniz kıyılarını, güneydeki liman kenti Aden’de bulunan uluslararası alanda tanınan hükümetten ele geçirdi.
Dünya Gıda Programı (WFP), yerinden edilmiş ailelerin her şeylerini geride bırakarak Aden ve Taiz çevresine yiyecek ve su olmadan ulaştığını bildirdi.
2 Ekim
Mülteci eğitim fonlarındaki kesintiler milyonlarca insanı tehdit ediyor
2025 yılında dünya genelinde okul çağındaki tahmini 13,1 milyon mülteci çocuktan biri olan 19 yaşındaki Jamila Mostafa, “Sudan’dan ayrıldığımızda eğitimimin duracağından endişeleniyordum” dedi.
Ancak, savaş, çatışma, şiddet veya zulüm nedeniyle anavatanlarından kaçmak zorunda kalan çocukların ve gençlerin eğitiminde yıllarca kaydedilen ilerlemeyi geri çevirme tehdidi oluşturan fon kesintileri nedeniyle, neredeyse yarısı – 5,8 milyon – hâlâ okul dışında kalıyor.
Tehlike altındaki bir nesil
Bu uyarı, BM mülteci ajansı UNHCR tarafından hazırlanan yeni bir raporda yer alıyor .
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiseri ve eski Iraklı mülteci Barham Salih, “İnsani yardım ve kalkınma finansmanı üzerinde ciddi baskıların yaşandığı bir dönemde, eğitime yapılan kesintiler, on yıllarca süren kolektif yatırımları tersine çevirme ve bir nesil genç için fırsatları kapatma riski taşıyor” dedi.
Rapora göre, mülteci çocuklar için en büyük zorluklardan biri ortaöğretime geçiş olmaya devam ediyor. 2025 yılında ilkokulda %65 olan kayıt oranı, mülteci çocukların sadece %32’sinde liseye devam ediyordu.
Ancak birçok genç mülteci ilkokula hazırlıksız geliyor. Her üç çocuktan ikisi, onları sınıfa hazırlayan temel öğrenimden yoksun.
Yükseköğretim, mülteci kadın ve kız çocuklarının yaşamlarını önemli ölçüde iyileştirerek onlara beceri, nitelik, istihdam ve daha fazla mali bağımsızlık kazandırabilse de, erişim hala büyük ölçüde eşitsizdir.
Rapor veren ülkelerin %80’inden fazlasında mülteci kayıt oranları ulusal ortalamanın altında kalmaktadır. Düşük gelirli ve çatışmalardan etkilenen ülkelerde, mültecilerin sadece %2’si yükseköğretime kayıtlıyken, bu oran ulusal düzeyde %13’tür.
https://news.un.org/en/story/2026/10/1168506
2 Ekim
5,8 milyon mülteci çocuk hâlâ okul dışında
Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği (UNHCR), bugün yaptığı açıklamada, 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 6 milyon mülteci çocuğun okul dışında kalacağını, derinleşen fon kesintilerinin ise milyonlarca çocuğu daha sınıflardan uzaklaştırma ve mülteci eğitiminde yıllarca kaydedilen ilerlemeyi tersine çevirme tehdidi oluşturduğunu belirtti.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) son yıllık eğitim raporu olan ” Geleceğe Giden Yollar: Eğitim, Fırsat ve Öz Yeterlilik” , geçen yıl dünyadaki 13,1 milyon okul çağındaki mülteci çocuğun 5,8 milyonunun veya yüzde 44’ünün okul dışında olduğunu tahmin ediyor.
Ortaöğretime geçiş, mülteci öğrenciler için en büyük zorluklardan biri olmaya devam ediyor. 2025 yılında ilkokul çağındaki mülteci çocukların yüzde 65’i ilköğretime kayıtlıyken, ortaöğretime kayıtlı olanların oranı sadece yüzde 32 idi.
Mülteci kızlar için ortaokula geçiş, kırılma noktasına yaklaşmış durumda. Kız ve erkek çocukların ilkokula devam oranları genel olarak benzer olsa da, yoksulluk, koruma riskleri, erken evlilik ve diğer baskılar giderek artan sayıda ergen kızı okuldan uzaklaştırdığı için ortaöğretimde bu fark keskin bir şekilde açılıyor.
