İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi, Ekim 2026 İş Cinayetleri Raporu’na göre ekim ayında en az 193 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Ekim ayında en fazla işçi ölümü tarım ve orman, inşaat ve yol ile taşımacılık işkollarında meydana geldi. Rapora göre, 2026 yılının ilk 10 ayında hayatını kaybeden işçi sayısı en az 1930’a ulaştı.
Sektörel değerlendirmelere göre, 40 işçinin yaşamını yitirdiği tarım ve orman işkolu yüzde 21 ile ilk sırada yer aldı. İnşaat ve yol işkolunda 38 işçi hayatını kaybederken, bu işkolunun toplam ölümler içindeki payı yüzde 20 oldu.
İş cinayetlerinde yaşamını yitirenlerin 167’si ücretli (işçi ve memur) ve 26’sı kendi nam ve hesabına çalışanlar (çiftçi ve esnaf) oldu. Buna göre ölenlerin yüzde 87’sini ücretliler yüzde 13’ünü ise kendi nam ve hesabına çalışanlar oluşturdu.
Raporda yer alan verilere göre, iş cinayetlerinin en fazla yaşandığı il İstanbul oldu. İstanbul’da 23 işçi hayatını kaybederken, Ankara’da 12, Manisa’da 9, Antalya, Konya ve Sakarya’da ise 8’er işçi yaşamını yitirdi.
Raporda HABAŞ’taki iş cinayeti ile ilgili değerlendirme yapıldı
“Dün raporumuzu açıklayacakken İzmir Aliağa’da kurulu HABAŞ Demir Çelik fabrikasından bir işçi katliamı haberi geldi. Tavan vincinin kopup ark ocağına düşmesi sonucu meydana gelen patlamalar ve takip eden yangınlar sonucu şu ana kadar 17 işçi arkadaşımızı kaybettik, 1’i ağır 12 işçi arkadaşımız da yaralandı. İşçilerin ailelerine ve mesai arkadaşlarına başsağlığı diliyoruz, başımız sağolsun. Yaralı arkadaşlarımıza acil şifalar diliyoruz…
Bu katliam sonrası “olayın nedenleri araştırılsın”, “etkin soruşturma yapılsın”, “sorumlular bulunsun” vb. ezber laflar edersek idare-i maslahatçılık yapmış oluruz. Bu katliam ‘fabrikalardaki sömürü sisteminin Soması’dır.
Patlamayı şöyle düşünelim: Son yirmi yıldır işçileri 12 saat ölümüne çalıştıran ve devlet tarafından teşvik edilen bir çalışma sistemi; yaklaşık yirmi iş cinayetine son iki haftada iki işçinin (Hakan Doğan ve Eyüp Eğinli) daha eklendiği ve dün 17 işçinin daha ölmesine rağmen üretimin devam ettiği bir fabrika…
Patlamayı şöyle düşünelim: Olay sonrası Smart Solar’da direnişte bulunan arkadaşlarımızla konuştuğumuzda patlamayı hissettiklerini belirttiler. Aradaki mesafeyi düşünün!
Patlamayı şöyle düşünelim: Dün sabah “HABAŞ’ta iş cinayeti! Artık Yeter! Yaşamak İçin Örgütlenmeye Mücadeleye! Ege İşçi Birliği” yazılı fabrika duvarına asılan pankartı apar topar kaldırtan patronun önlemsiz, sağlıksız ve güvenliksiz çalıştırdığı fabrikada ertesi gün oldu bu patlama. Ve bu gerçekleri haykıran arkadaşlarımızın Aliağa Devlet Hastanesi önünde yaka paça terörle mücadele polisleri tarafından gözaltına alındığı bir bölge…
Maden işçilerini toprak altında kömüre, metal işçilerini fabrikada eriyik metale dönüştüren kapitalist sistemdir sorunumuz. En azından, bu düzenden karun kadar zengin olan patron yargılansın, bu düzenin devamlılığını sağlayan ilgili Bakanlar (başta Çalışma Bakanı) istifa etsin demek zorundayız. Hesap sormak için, yaşamak için örgütlenmek ve direnmek zorundayız, başka bir yol yok…
Tabi ki gündelik hayatın zorunlu adımlarını da atıyoruz: Sağlık emekçisi arkadaşlarımız farklı hastanelerdeki yaralıların takibini yapıyor. Uzman arkadaşlarımız patlamanın teknik nedenlerini ayrıntılı olarak ortaya koyuyor, sendikalardan–işçi birliklerinden arkadaşlarımız bölgede. Ancak bu katliamlar teknik nedenlerle açıklanacak arızi durumlar değildir, bu durum genel bir sömürü-yağma düzeni ve işçi sınıfının içinde bulunduğu cenderenin en acı görüntüsüdür. Çözümü ise işçi sınıfının direnişi, dayanışması ve kazanma tavrını örgütlemesine bağlıdır…
Ekim ayında en az 193 iş cinayeti
Raporumuzun başlangıcında son bir ayda mücadeleleri hala devam eden veya kazanımla sonuçlanan Smart Solar, İmbat Madencilik, Aydoğanlar Şirketler Grubu Berluna Vista Villaları İnşaat İşçileri, Emekli İşçiler, Özak Tekstil, Volvac, Diyarbakır Şehir Hastanesi, Ulusoy Bakır, Calzone Burger, A101, Sazlıbosna TOKİ, NEV Hastanesi, Era Koleji, Şua Yapı İnşaat İşçileri, Tabu Tekstil, KYR Tekstil, TÜVTÜRK, Alsemo Bedding, Atakum Belediyesi, Karabağlar Belediyesi, Van Büyükşehir Belediyesi, Konak Belediyesi, Balçova Belediyesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi, ve adını sayamadığımız onlarca işçi direnişini-örgütlenmesini; ekoloji direnişlerini; Dilovası, Gayrettepe, Hendek ve Tuğberk İmamoğlu Ailelerinin mücadelelerini selamlıyoruz…
Yüzde 70’ini ulusal basından; yüzde 30’unu ise işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, hemşehri dernekleri, sendikalar, işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve yerel basından öğrendiğimiz bilgilere dayanarak tespit ettiğimiz kadarıyla Ekim ayında en az 193 işçi hayatını kaybetti. Böylece 2026 yılının ilk on ayında iş cinayeti sayısı (Ocak 155, Şubat 129, Mart 151, Nisan 190, Mayıs 214, Haziran 228, Temmuz 216, Ağustos 227, Eylül 227, Ekim 193) 1930’a ulaştı. ‘Hatırlatalım, geçmiş ayların iş cinayetleri bilgileri her ay güncellenmektedir.’
• İş cinayetlerinin istihdam biçimlerine göre dağılımına baktığımızda 167 ücretli (işçi ve memur) ve 26 kendi nam ve hesabına çalışan (çiftçi ve esnaf) hayatını kaybetti. Yani ölenlerin yüzde 87’sini ücretliler yüzde 13’ünü ise kendi nam ve hesabına çalışanlar oluşturuyor. Bu oran iş cinayetleri raporlarını ilk tutmaya başladığımız 15-16 yıl evvelinde yüzde 80’e yüzde 20’ydi. İş cinayetlerinde ölenler içinde ücretlilerin oranının artması ülkemizdeki proleterleşmenin de bir göstergesi… Diğer yandan kadın hareketinin bir talebi ve kazanımı olarak son beş yıldır, ‘ev hanımı’ diye tabir edilen ‘ücretsiz ev işçileri’nin çalışırken (özellikle cam silerken düşme) ölümlerini de (bu ay 3 ölüm kaydetmişiz) kendi nam ve hesabına notunu düşerek genel işler işkolunda kayıt altına alıyoruz…
• En çok ölüm inşaat, tarım, taşımacılık, gemi/tersane, konaklama, maden ve metal işkolunda meydana geldi… İnşaatlardaki işçi ölümleri bu ay okul, hastane, fabrika inşaatları ve asıl olarak kentsel dönüşüm inşa faaliyetlerinde meydana geldi… Tarım işkolunda Nisan ayı ile başlayan üretimdeki hareketlilik sona erdi. Mevsimlik tarım işçisi ve çiftçi ölümlerinin yanı sıra bu ay altı çoban ve dört orman işçisi de hayatını kaybetti… Ülkemizde lojistik ağların genişlemesi ve son dönemde belirginleşen uluslararası lojistik ağındaki önemi taşımacılık işkolunda gerek kara gerek deniz ulaşımında muazzam bir artışa ve taşımacılıktaki ölümlerin artmasına yol açıyor. Zira çalışma koşulları uzun-aşırı-fazla çalışmaya dayalı ve araçlar eski, bakımı gerektiği şekilde yapılmıyor… Sektörel olarak bakarsak 74 sanayi, 42 inşaat, 40 tarım ve 37 hizmet sektörü işçisi hayatını kaybetti…
• Ölüm nedenlerinde yüzde 75’i tarım ve sanayide meydana gelen ezilme, göçükler; yarısının taşımacılıkta gerçekleştiği trafik, servis kazaları; yine yüzde 66’sı inşaatlarda olan yüksekten düşmeler; ve bütün sektörleri yatay kesen bir neden olarak kalp krizleri bu ay öne çıkıyor… Bu ay da geçen ay gibi benzer bir not düşelim: Karadeniz’de Rusya-Ukrayna saldırıları sonucu Türkiye merkezli firmaların işlettiği gemilerde 13 deniz işçisi hayatını kaybetti…
• Bu ay dördü tarım, üçü inşaat, biri metal ve biri konaklama olmak üzere 9 çocuk işçi hayatını kaybetti. Çocukların dördü 14 yaş ve altında, beşi 15-17 yaş aralığındaydı… MESEM gibi devlet eliyle bedava emek gücü yapılan çocukların yanında, tarımda mevsimlik tarım işçisi veya küçük üretici ailelerden olan çocuklar ve sanayi-inşaat-hizmet sektörlerinde kayıt dışı çalışan çocuk ölümleri var. Burada özellikle inşaatlarda çalışırken ölen çocuklar için bir not düşelim: “Çocuk işçilik kayıtdışı çalışmalardaki ölümlerde –ki bir kısmı göçmen çocuk işçi– gizlenmeye çalışılıyor. Çocukların ölümü sonrası ‘çalışan babasını ziyarete gittiği’, ’18 yaşında olduğu’, ‘oyun oynadığı’ ve ‘inşaatta ne yaptığının bilinmediği’ haberleriyle çalıştıkları, işçilikleri saklanmaya çalışılıyor…
• Altısı tarım, üçü konaklama, üçü genel işler, biri gıda, biri ticaret ve biri sağlık olmak üzere en az 15 kadın işçi hayatını kaybetti. SGK iş kazası istatistiklerinde kadın işçi ölümleri toplam ölümlerin yüzde 2’sidir. Oysa biz kısıtlı olanaklarımızla genelde 4 kat daha fazla kadın işçi ölümü tespit ediyoruz. Bu ölümler esas olarak tarımda yoğunlaştığı (sigortasız olduğu) için kayda alınmıyor. Diğer yandan her ay kadın cinayetleri ile iş cinayetlerinin iç içe geçtiği ölümleri de kayıt altına aldığımızı belirtmeliyiz…
• Emperyalist savaşlar, bölgesel askeri müdahaleler ve sömürge politikaları coğrafyaları yeniden şekillendirirken küresel ölçekte nüfus hareketliliğini hızlandırıyor. Günümüz göçmen işçiliğinin temelini de bu mülteci olma durumu oluşturuyor. Ülkemizde yoğun bir şekilde Suriyeli işçinin bulunmasının temelini de bu politikalar oluşturuyor. Bu durumun bir yansıması olarak da göçmenlerin/mültecilerin maruz kaldığı iş cinayetleri artış ivmesi gösteriyor. Bu ay 17’si Suriyeli, 3’ü Türkmenistanlı, 2’si Afganistanlı, 2’si Azerbaycanlı ve 1’i Mısırlı Ukraynalı olmak üzere 25 göçmen işçi hayatını kaybetti…
• Bu ay ölen işçilerin en az 11’i (yüzde 6) sendika üyesi, 182’si (yüzde 94) sendikasız. Sendikalı işçilerin beşi maden, dördü metal ve ikisi kimya işkollarında çalışıyordu. Diğer yandan özellikle sanayi işkolları, belediye ve büro çalışanları için ‘sendika üyesi olabilir’ diye not düşüyoruz. Zira yetkili sendika var fakat herhangi bir açıklama olmadığı için net bir kayıt alamıyoruz. Yine sendikanın ana işletmede yetkili olduğu ancak taşeron çalışırken ölen işçiler var ki bu da sendikal hareketin kısıtlarını gösteriyor…
Yazar
