Savaş 19’uncu gününde İsrail’in, İran’ın Güney Pars gaz sahası ve Asaluyeh petrol tesislerine düzenlediği saldırıların ardından petrol fiyatı 108 doları aştı.
İran devlet televizyonu saldırılara ‘şiddetli bir misilleme’yle karşılık verileceğini söyledi. Bu durum, küresel arz endişelerini artırdı. Küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği neredeyse tamamen durdu.
Ülkeler alternatif yol arıyor
Enerji maliyetlerindeki artış, sanayi ve lojistik zincirleri üzerinden enflasyonu tetikliyor:
ABD’de dizel yakıtın galon fiyatı savaşın başından beri yüzde 40 artarak 5 doların üzerine çıktı. Benzin fiyatı ise yüzde 30 oranında arttı ve 3,7 dolar oldu. Bu durum, tedarik zinciri maliyetlerini artırarak tüketici fiyatları üzerinde baskı yaratıyor.
Bölge ülkeleri Hürmüz’deki tıkanıklığı aşmak için alternatif rotalar arıyor. Irak, IKBY bölgesinden Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na uzanan boru hattı üzerinden sevkiyatlara yeniden başlama kararı aldı. Suudi Arabistan, boru hattı ile taşıdığı petrolü, Kızıldeniz üzerinden ihraç etmeye çalışıyor. BAE, Umman Denizindeki Fuceyre limanında gemilere petrol yüklüyor.
Ancak bütün bu hatlar tam kapasite ile çalışsa bile günlük 25 milyon varil petrolün en fazla 10 milyonu taşınabiliyor. Doğalgaz konusunda ise Hürmüz boğazına alternatif bir yol yok.
Trump’ın ‘Hürmüz öfkesi’ dinmiyor: Yine ABD müttefiklerini hedef aldı
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nı ele geçirip burayı kullanan müttefiklere vermeleri halinde ‘şimdi tepkisiz olanların hızla harekete geçeceğini’ iddia etti.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) ticareti için kritik önemde.
Trump son günlerde boğazdan gemileri ‘güvenli şekilde geçirmek için’ NATO ülkelerinden destek talep etmişti. Hatta sonra boğaza bağımlılıklarını vurgulayarak destek talebini Çin, Japonya ve Güney Kore’yle genişletmişti. Fakat hemen bütün ülkeler, talebi birbiri ardına reddetmişti.
Trump, daha sonra NATO ülkelerinin yardımına ‘ihtiyaçlarının’ kalmadığını ve bu yardımı da istemediklerini söylemişti.
Yazar
