Almanya’da aşırı sağcı AfD, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüzde 44 oy aldı. Devlet istihbaratının “aşırı sağcı” olarak tanımladığı partinin tek başına iktidara yaklaşması Alman siyasetinde deprem etkisi yaratırken, CDU’daki oy kaybı başbakan Merz üzerindeki baskıyı artırdı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Saksonya-Anhalt’ta dün yapılan eyalet seçimlerinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) karşısında aldıkları ağır yenilgiyi değerlendirmek üzere pazartesi günü partisi Hristiyan Demokratlar’ın (CDU) yönetimiyle bir araya geliyor.
Göç karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, pazar günü Saksonya-Anhalt’ta oyların yüzde 44’ünü alarak bugüne kadarki en büyük oy oranına ulaştı. Başbakanın da mensubu olduğu merkez sağcı CDU ise yaklaşık yüzde 18’de kaldı.
Sandıktan çıkan sonuç, Trump yanlısı, Moskova’ya yakın duran ve Almanya iç istihbaratı tarafından resmi olarak “aşırı sağcı” olarak sınıflandırılan AfD’yi, ilk kez bir eyalet hükümetini yönetmeye son derece yaklaştırdı.
Bununla birlikte, partinin mutlak çoğunluğu kıl payı kaçırdığı görülüyor. Bu durum, Magdeburg’daki eyalet meclisinde yeni bir hükümet kurulmadan önce uzun sürecek pazarlıkların habercisi niteliğinde. Yine de elde edilen sonuç, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde aşırı sağcı partileri iktidardan uzak tutmayı başaran Almanya’da deprem etkisi yarattı.
2013 yılında euro karşıtı bir protesto hareketi olarak kurulan AfD, kısa sürede İslam karşıtı ve göçmen karşıtı bir çizgiye kayarak eski CDU Şansölyesi Angela Merkel’in açık kapı politikasını hedef almıştı. Merz, aşırı sağa taviz vermiş, göçle “mücadeleyi” sertleştirirken durgunlaşan ekonomiyi canlandırmayı hedeflemişti. Başbakan Merz, geçen yıl CDU’yu yeniden muhafazakâr köklerine döndürme, AfD’yi geriletme sözü vererek göreve geldi, buna rağmen AfD güçlendi.
Sosyalistler ne diyor?
AfD, ana akım partilerin başarısızlıklarının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Faşistler, sistemden hoşnutsuz insanlara hitap ederken, sahte “sisteme karşı” mesajlarını iğrenç bir göçmen karşıtı ırkçılıkla süslemişlerdir.
AfD ve ırkçılık, Almanya’nın tamamında bir sorundur. Ancak bu akım, işçi sınıfının sanayisizleşme ve kitlesel işsizlikle karşı karşıya kaldığı eski Doğu Almanya’da verimli bir zemin bulmuştur.
Siyasetçiler, öfkeyi başka yöne çekmek için göçmen işçilere karşı ırkçılığa bel bağladılar ve 2000’li yıllarda yıkıcı neoliberal reformları dayattılar.
Luiz, yakınlardaki Leipzig’de yaşayan bir sosyalist aktivist. Socialist Worker gazetesine verdiği demeçte, “Sangerhausen’da bazı insanlarla konuştuğumda bir umutsuzluk havası vardı,” dedi. “Kasabanın nüfusu yaşlı sayılır.
“Bazıları, sunulan bir alternatif olmadığı için AfD’ye oy vereceklerini söyledi. Onlara ‘her zamanki siyaset’ten başka bir şey sunabilecek bir parti olmadığını düşünüyorlardı,” dedi Luiz.
Siyasi merkezin savunulması AfD’yi durdurmayacak — bu sadece yükselişini daha da körükleyecektir.
Luiz, seçim arifesinde Saksonya-Anhalt’ın Magdeburg kentinde AfD’ye karşı düzenlenen bir protestoda yer aldı. “Şehir merkezinde düzenlenen ‘demokrasi festivali’ne 15.000 kişi katıldı,” dedi.
“Bu elbette cesaret vericiydi. Ancak AfD’ye karşı verilecek tepkinin, sadece demokratik normları savunmanın ötesine geçmesi gerektiğini vurgulamamız gerektiğini düşünüyorum.
“Saksonya-Anhalt’ta ve ülkenin diğer bölgelerinde, işsiz, sağlık hizmetlerinden yoksun, barınma sorunu yaşayan ve daha pek çok sıkıntıya maruz kalan insanlar var.
“Sol olarak, onlara daha iyi ve farklı bir gelecek vizyonu sunabilmeliyiz. Sadece demokratik normlara başvurmak yeterli olmayacaktır.”
“Faşistlerle, ne zaman ve nerede örgütlenmeye çalışırlarsa çalışsınlar, sokaklarda her zaman yüzleşmeliyiz. Ancak kemer sıkma politikalarına, militarizasyona, sosyal kesintilere ve sistemin diğer tüm hastalıklı belirtilerine de karşı çıkmalıyız,” diye ekledi.
Die Linke, geçen yılki federal seçimlerde sürpriz bir geri dönüş yaptı. Sokaklarda faşizme karşı gelişen kitlesel hareketten güç alan parti, AfD’ye karşı çıkması ve Merz’i faşistlerle işbirliği yaptığı için eleştirmesiyle internette büyük yankı uyandırdı.
Ancak Die Linke her zaman kendisini bir alternatif olarak sunabilmiş değildir.
Christine Buchholz, “Aufstehen gegen Rassismus” (Irkçılığa Karşı Ayaklan) kampanyasının kurucularından biridir. Buchholz şöyle açıkladı: “Die Linke, toplumsal sorunları ele alıyor, ancak Merz hükümetine ya da Saksonya-Anhalt eyalet hükümetine karşı yeterince güçlü bir tavır sergilemiyor.
“Saksonya-Anhalt’taki Die Linke’nin baş adayı Eva von Angern, AfD’yi dışarıda tutmak için bir CDU hükümetini destekleyeceğini söylüyor.
“Oysa liberal Serbest Demokrat Parti’yi de içeren CDU-SPD-FDP eyalet hükümeti, tıpkı CDU-SPD federal hükümeti gibi, mevcut çıkmazın bir nedenidir.
“Bu tür bir taviz verme tutumu, Die Linke’yi kesinlikle zayıflatır. Saksonya-Anhalt’ta sol parti, SPD liderliğindeki bir azınlık hükümetini zaten tolere etmişti. Thüringen ve Saksonya’da ise, ilgili CDU liderliğindeki azınlık hükümetlerini desteklemeye yönelik somut anlaşmalar var.
“Berlin’de, Die Linke’nin katıldığı son hükümet, büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasını hayata geçirmedi. Ayrıca özelleştirmelere ve sınır dışı etmelere de katıldı.
“Bu tür deneyimler nedeniyle pek çok kişi Die Linke’yi inandırıcı bir sistem karşıtı parti olarak görmüyor.”
Saksonya-Anhalt, Almanya’da ve başka yerlerdeki sol için bir uyarı olmalı. “Bu sonuçlar, AfD’nin ne kadar ciddi bir tehdit oluşturduğunu ortaya koyuyor,” dedi Luiz.
Daha kitlesel ve militan bir antifaşizm hareketi olmalı — tıpkı Temmuz ayında Erfurt’ta 50.000 kişinin AfD konferansını ablukaya alıp protesto ettiği gibi.
Faşizme karşı birleşik bir muhalefet oluşturmanın yanı sıra, başarısız olmuş merkez siyasetin bir alternatifi olduğunu göstermek için acil bir mücadele ihtiyacı var.
21 Eylül’de, IG Metall sendikasının üyeleri bir eylem ve protesto günü çağrısında bulundu. Bu çağrı, geçen hafta Volkswagen’in 100.000’e yakın işçiyi işten çıkarma tehdidiyle karşı karşıya bıraktığının açıklanmasının ardından geldi.
Bu, sadece Şansölye Friedrich Merz ve onun CDU-SPD koalisyonuna değil, aynı zamanda AfD’ye de karşı bir tepki gösterme fırsatıdır. Aşırı sağ parti, sendikalara önemli ölçüde sızmıştır. Son seçimlerde sendikacıların yaklaşık yüzde 19’u AfD’ye oy verdi.
25 Eylül’de, öğrenciler zorunlu askerlik uygulamasının yeniden getirilmesi tehdidine karşı dördüncü ulusal grevi düzenleyecek.
Önceki okul grevlerinde 50.000’e yakın öğrenci sokaklara dökülmüş ve Avrupa’nın savaş çığırtkanlığına son verilmesini ve Almanya’nın Gazze’de İsrail’in soykırımına suç ortaklığı yapmamasını talep etmişti.
26 Eylül’de ise, Merz’in önerdiği sosyal hizmet kesintilerine karşı Almanya genelinde en az 15 şehirde protesto gösterileri düzenlenecek.
Antifaşizm ve kemer sıkma politikalarına, yeniden silahlanmaya ve ırkçılığa karşı tabandan gelen mücadele, faşistleri geri püskürtmeye yardımcı olabilir.
Yazar
