Avrupa Komisyonu 18 Eylül’de, Atık Sevkiyatı Tüzüğü kapsamında Mayıs 2027’den itibaren Avrupa Birliği (AB)’nden tehlikesiz atık ithal etmesine izin verilebilecek OECD dışı ülkelerin taslak listesini yayımladı.
2024’te kabul edilen Tüzük, AB’nin atık sorunlarını AB dışındaki ülkelere ihraç etmemesini sağlamak amacıyla atık ihracatına ilişkin daha sıkı kurallar getiriyor. Özellikle OECD dışı ülkelere yönelik atık ihracatına ilişkin kuralları önemli ölçüde sıkılaştırıyor. Genel ilke olarak AB, 21 Mayıs 2027’den itibaren OECD dışı ülkelere atık ihraç etmeyecek.
Türkiye, AB’nin çöp ihracatının gözde ülkesi
Komisyon ayrıca, AB’den Türkiye’ye ihraç edilen plastik atığın “sürdürülebilir” yönetimine ilişkin değerlendirme raporunu da yayımladı. Rapor, AB’nin plastik atık ihracatına yönelik daha sıkı kurallar getiren yeni Atık Sevkiyatı Tüzüğü kapsamında hazırlandı.
Komisyon’un, OECD ülkelerine yönelik plastik atık ihracatını izlemesi ve ithalatçı ülkelerin bu atığı çevreye zarar vermeyecek şekilde yönetip yönetemeyeceğini değerlendirmesi gerekiyor.
Değerlendirme, Türkiye’nin AB’den ihraç edilen plastik atık için başlıca OECD varış noktası olması nedeniyle odak haline geldi. 2025’te AB’den Türkiye’ye yapılan ihracat 510 bin tona ulaştı; AB’nin o yıl ihraç ettiği toplam plastik atık ise 1,4 milyon tondu.
Değerlendirmede, Türkiye’nin plastik atık yönetimi ve ithalatına ilişkin mevzuatını güçlendirdiğini ve artırılan denetimler ile yükseltilen cezalar dahil olmak üzere uygulamayı “iyileştirmek” için adımlar attığı kabul ediliyor. Bu demek oluyor ki bundan sonraki süreçte de Türkiye Avrupa’nın atıklarını almaya devam edecek.
AB tonlarca çöpünü Malezya, Endonezya ve Vietnam’a gönderiyor
AB, 2025’te 32 milyon ton atık ihraç etti; bu ihracatın yaklaşık yüzde 40’ı OECD dışı ülkelere gitti. AB her yıl yaklaşık 40 milyon ton plastik atık üretiyor ve bunun 1 ila 1,5 milyon tonunu ihraç ediyor. (Dış Haberler)
2025’te AB’nin plastik atık ihracatının yaklaşık yarısı OECD ülkelerine, yarısı OECD dışı ülkelere gitti. Türkiye’nin yanı sıra 2025’teki başlıca varış ülkeleri Malezya (276 bin ton), Endonezya (215 bin ton), Vietnam (137 bin ton) ve Birleşik Krallık (108 bin ton) oldu.
Yazar
