Ankara 23’üncü İdare Mahkemesi, Ankara Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu’nun kamusal alanlarda sahipsiz köpeklerin kontrolsüz beslenmesini yasaklanmasına ilişkin kararı iptal etti.
Ankara Valiliği İl Hayvanları Koruma Kurulu, 6 Kasım 2025 tarihli toplantısında, ‘kamusal alanlarda sahipsiz köpeklerin kontrolsüz beslenmesini’ yasaklamıştı.
Karara karşı Hayvan Hakları Federasyonu’nun (HAYTAP) açtığı davayı karara bağlayan Ankara 23’üncü İdare Mahkemesi, 15 Eylül 2026 tarihli kararıyla düzenlemeyi hukuka aykırı bularak iptal etti.
Dosyayı inceleyen mahkeme, sahipsiz köpeklerin bakımevlerine toplanıp sahiplendirilmesini öngören mevzuatın tam anlamıyla uygulanabilmesi için yeterli kapasitede barınak inşa edilmesi ve toplama faaliyetlerinin yürütülmesinin zaman gerektirdiğine dikkat çekti. Bu geçiş sürecinde “kontrolsüz ve gelişigüzel” beslemenin yol açabileceği risklerin, doğrudan bir yasaklama yerine besleme noktalarının disipline edilmesi, yer ve zaman sınırlamaları getirilmesi ve hijyen şartlarına bağlanması gibi daha kısıtlı tedbirlerle giderilebileceği ifade edildi.
“Sağlıklı ve hijyenik koşullarda beslenebilir”
Kararda, denetimli besleme alanlarının oluşturulması sayesinde hayvanların yetkili kurumların gözetiminde, sağlıklı ve hijyenik koşullarda beslenebileceği vurgulandı. Ölçülülük ilkesine dikkat çeken mahkeme, esnek ve kademeli önlemler almak yerine doğrudan tam yasaklama yoluna gidilmesinin orantısız olduğunu belirtti.
Ayrıca karardaki “kontrolsüz besleme” ifadesinin yasal bir tanımının bulunmadığına ve bu durumun uygulamada belirsizlik yaratabileceğine işaret edildi. İdarenin kamu düzenini koruma yetkisi bulunsa da yapılacak düzenlemelerde hem insan sağlığı ve güvenliğinin hem de hayvanların yaşam hakkı ile refahının birlikte gözetilmesi gerektiği altı çizildi. Mahkeme, sınırlı ve denetleyici tedbirler yerine tam yasak getiren idari işlemi hukuka, rasyonellik ilkesine ve kamu yararına aykırı bularak iptal etti.
İhlaller uluslararası yargıya taşınacak
Avukatın Sesi İnisiyatifi (ASİ), hayvan hakları dernekleri ve avukatlar, hayvanlara yönelik hak ihlalleri nedeniyle uluslararası başvuru yollarına gideceklerini duyurdu.
İnisiyatif, 2024’te yürürlüğe giren yasal düzenlemenin ardından çok sayıda hayvanın yaşam hakkının ihlal edildiğini, hayvanların öldürme, işkence ve kötü muameleye maruz bırakıldığını belirtti.
ASİ, söz konusu ihlallerin iç hukuk yollarıyla önlenemediğini ve uygulamadaki cezasızlığın sorunu derinleştirdiğini savundu.
Açıklamada, hayvanların yanı sıra hayvan hakları savunucularının uğradığı ihlallerin de uluslararası yargı mercilerine taşınacağı belirtildi.
Çağlayan’da basın açıklaması
Dünya Hayvanları Koruma Günü kapsamında yapılacak başvurunun ardından basın açıklaması düzenlenecek.
Açıklama, 2 Ekim Cuma günü saat 12.00’de İstanbul Çağlayan Adliyesi önünde yapılacak.
İnisiyatif, gönüllüleri, sivil toplum örgütlerini ve avukatları basın açıklamasına katılmaya çağırdı.
2024’teki hayvan yasası ne getirdi?
TBMM, 30 Temmuz 2024’te Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu kabul etti; düzenleme 2 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayımlandı. Yasayla sokakta yaşayan köpeklerin belediyeler tarafından toplanarak bakımevlerine götürülmesi ve barınaktan kurtarılıncaya kadar burada tutulması öngörüldü.
Düzenleme, belirli koşullarda hayvanların öldürülmesinin de önünü açtığı gerekçesiyle hayvan hakları savunucularının tepkisini çekti. Savunucular, yeterli bakımevi kapasitesi bulunmadığını, kitlesel toplamanın hayvanların kapatılması ve öldürülmesiyle sonuçlanabileceğini söyledi; çözüm olarak yaygın kısırlaştırma, aşılama, yerinde yaşatma ve hayvan üretimi ile satışının denetlenmesini savundu.
Yasa görüşmeleri boyunca İstanbul başta olmak üzere birçok kentte protestolar düzenlendi. Hayvan hakları örgütleri düzenlemeyi “ölüm yasası” ve “katliam yasası” olarak adlandırarak geri çekilmesini istedi.
Yazar
