Avrupa’nın pek çok kentinde hayat pahalılığı protestoları devam ediyor. Fransa, Almanya, Portekiz, İsviçre ve Arnavutluk’ta eğitim koşulları, konut krizi ve yaşam maliyetlerine karşı düzenlenen gösterilere sert polis müdahalesi damga vururken, çok sayıda kentte çatışmalar ve kitlesel gözaltılar yaşandı.
Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim koşullarının iyileştirilmesi için başlattığı eylemlerin sendikaların desteği ve Sarı Yelekliler’in hayat pahalılığına karşı başlattığı protestolarla birleşmesi Avrupa genelinde pek çok kentte eğitim sistemi, kötüleşen kamu hizmetleri, konut krizi ve yaşam maliyetlerine karşı eylemleri tetikledi.
Avrupa’da protestolar hafta sonunda da devam etti. Fransa, Almanya, Portekiz, İsviçre ve Arnavutluk’ta büyük ölçüde barışçıl başlayan gösterilerde artan polis müdahalesi çoğu kentte şiddeti tırmandırdı.
Fransa’da ikinci ayına giren protestolarda polise molotofkokteyli atılması üzerine cinayete teşebbüs soruşturması başlatılırken, Almanya’da 54 kişi gözaltına alındı. Frankfurt kentinde 100’den fazla polis yaralandı.
Portekiz, İsviçre ve Arnavutluk’ta da göstericilerle polisler arasında çatışmalar yaşandı.
Fransa’da polise molotof kokteyline cinayete teşebbüs soruşturması
Fransa’da 31 Ekim Cumartesi başkent Paris’in yanı sıra Marsilya, Grenoble, Bordeaux, Lyon ve Toulouse kentlerinde düzenlenen gösterilere, yetkililerin verilerine göre yaklaşık 320 bin kişi katıldı.
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, yaşanan olaylardaki şiddetin boyutunu “olağanüstü” olarak nitelendirdi.
Paris Savcılığı, yaklaşık 15 jandarma ve polis memurunun bulunduğu gruba yanıcı maddeler atılması üzerine kamu görevlilerine yönelik cinayete teşebbüs suçlamasıyla soruşturma başlatıldığını açıkladı.
Sosyal medyada ve Fransız televizyonlarında yayımlanan görüntülere de yansıyan saldırıda, bazı güvenlik görevlilerinin ikinci derece yanıklar nedeniyle yaralandığı bildirildi.
Fransa İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre, gösteriler ve Cadılar Bayramı gecesi yaşanan olaylar kapsamında ülke genelinde 779 kişi gözaltına alındı.
Almanya’da 54 protestocu gözaltına alındı
Almanya’da “Gen Z regelt” (Z Kuşağı Halleder) sloganıyla düzenlenen gösterilere, 30’dan fazla kentte 100 bini aşkın kişi katıldı.
Eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılması ve yaşam maliyetlerinin düşürülmesi talepleriyle gerçekleştirilen protestoların ardından özellikle Frankfurt, Köln ve Berlin’de şiddet olayları yaşandı.
Finans merkezi Frankfurt’ta da protestolarda çıkan çatışmalarda 17 iş yeri hasar gördü. Kentte görevlendirilen yaklaşık 1300 polisten 100’den fazlası yaralandı.
Şehirde yaşları 13 ile 29 arasında değişen 54 kişi gözaltına alındı.
İçişleri Bakanı Dobrindt, ağır cezaları savundu
Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ise olaylarda yer alanların tespit edilerek hesap vermelerinin sağlanacağını belirtti.
Dobrindt, “şiddet olaylarına karışanlara” ağır cezalar verilmesi gerektiğini savundu.
Köln’de polis kalabalığı dağıtmak için tazyikli su kullanırken, Berlin’de güvenlik güçlerine şişe ve havai fişek atıldı.
Gösterileri organize eden “Gen Z regelt” hareketi, yayımladığı açıklamayla şiddet olaylarıyla bağlantılarının bulunmadığını duyurdu.
Portekiz’de konut krizi protestolarına polis müdahalesi
Portekiz’in başkenti Lizbon’da binlerce kişi, konut krizini ve hükümetin kira politikalarını protesto etmek amacıyla sokaklara çıktı.
Göstericiler, merkez sağ azınlık hükümetinin tahliye işlemlerini kolaylaştırmayı ve yeni kira sözleşmelerindeki kira sınırlamalarını kaldırmayı öngören yasa tasarısını geri çekmesini talep etti.
Yürüyüşün ardından Rossio Meydanı’nda kamp kuran göstericilere polis, pazar günü yerel saatle 04.30 sıralarında müdahale etti.
Portekiz’de çevik kuvvet ekipleri, cop ve polis köpekleriyle müdahale ederek kamp alanını boşalttı.
Arnavutluk’ta 350 kişi yaralandı
Arnavutluk’un başkenti Tiran’da, Başbakan Edi Rama’nın yolsuzluk iddiaları nedeniyle istifasını talep eden gösterilerin ardından çatışmalar yaşandı. Yüzlerini gizleyen bazı göstericiler güvenlik güçlerine taş ve molotofkokteyli atarken, sokaklardaki çöp konteynerleri ateşe verildi.
Arnavutluk İçişleri Bakanlığı’nın 30 Ekim’de açıkladığı verilere göre, protestolarda 200’ü polis olmak üzere 350 kişi yaralandı. Olaylar kapsamında 269 çocuğun gözaltına alındığı bildirildi.
İsviçre’deki gösterilerde çatışmalar çıktı
İsviçre’nin Zürih ve Basel kentlerinde de yüzlerce kişi, “İsviçre’de de artık yeter” sloganıyla izinsiz gösteriler düzenledi.
Zürih’te polis, göstericilere tazyikli su, göz yaşartıcı gaz ve plastik mermilerle müdahale etti.
Olaylar sırasında bir polis aracı zarar görürken, çöp konteynerleri ve elektrikli bisikletler ateşe verildi.
Basel’de ise yaklaşık 150 kişinin katıldığı gösterilerin ardından iş yerlerinin camları kırıldı, binaların duvarlarına yazılar yazıldı, çöp konteynerleri ve bisikletler ateşe verildi.
Cenevre’de de benzer olayların yaşandığı bildirildi.
Londra’da Filistin’e destek eyleminde 325 kişi gözaltına alındı
İngiltere’nin başkenti Londra’da, hükümetin “terör örgütü” ilan ederek yasakladığı Palestine Action (Filistin Eylemi) grubuna destek amacıyla düzenlenen gösteride 325 kişi gözaltına alındı.
31 Ekim Cumartesi günü ABD Büyükelçiliği önünde düzenlenen protestoya yüzlerce kişi katıldı.
Londra Metropolitan Polisi, dün (1 Kasım) yaptığı açıklamada, gözaltına alınan 325 kişiden 320’sinin Terörizm Yasası kapsamında “yasaklı bir örgüte destek ifade etmek” suçlamasıyla gözaltına alındığını bildirdi.
Göstericiler, Filistin’de yaşananlara dikkat çeken ve Palestine Action’a desteklerini ifade eden pankartlar taşıdı.
Polis, eylem sırasında çok sayıda göstericiyi gözaltına alarak araçlarla emniyet merkezlerine götürdü. Bazı göstericiler yürümeyi reddettiği için polisler tarafından taşındı.
Yasak kararından bu yana 4 binden fazla gözaltı
BBC’nin haberine göre Palestine Action’ın Temmuz 2025’te yasaklanmasından bu yana örgüte destek eylemleri nedeniyle 4 binden fazla kişi gözaltına alındı.
İngiltere İçişleri Bakanlığının BBC ile paylaştığı verilere göre Haziran 2026’da sona eren bir yıllık dönemde 3 bin 630 gözaltı gerçekleşti.
Protestoları organize eden Defend Our Juries (Jürilerimizi Savunalım) ise yasak kararından bu yana gözaltına alınanların sayısının 4 bin 200’e ulaştığını belirtiyor.
“Eyleme katılanlar gözaltına alınacak”
Londra Metropolitan Polisi, eylem öncesi 30 Ekim’de yaptığı açıklamada, gösterilere katılanların gözaltına alınacağını duyurdu. Metropolitian Polisi ayrıca, İngiltere hükümeti’nin Haziran 2025’te Palestine Action’ın yasaklanmasına karar verdiğini, yasak kararının ise 5 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdiğini hatırlattı.
“Sivil özgürlüklerimiz aşındırılıyor”
BBC’ye konuşan 75 yaşındaki emekli avukat Charles Allison, protestoya katılmak için Cumbria’dan Londra’ya geldiğini söyledi.
Allison, ülkedeki sivil özgürlüklerin giderek zayıfladığından endişe duyduğunu belirtti.
Yasak kararının hukuka aykırı olduğunu düşündüğünü ifade eden Allison, Yüksek Mahkemenin ifade ve protesto özgürlüğünü gözeten bir karar vermesini umduğunu dile getirdi.
Af Örgütü’nden gözaltılara tepki
Uluslararası Af Örgütü’nün İngiltere şubesi, gösterideki gözaltıları eleştirerek hükümete Palestine Action hakkındaki yasak kararını kaldırma çağrısı yaptı.
Protestoları organize eden Defend Our Juries de gözaltıların ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahale olduğunu belirtti.
Örgüt, barışçıl gösterilere katılan kişilerin yalnızca pankart taşıdıkları için gözaltına alınmasının temel hak ve özgürlüklerle bağdaşmadığını söyledi.
İngiltere İçişleri Bakanlığı ise Palestine Action’a yönelik yasağın hukuki dayanakları bulunduğunu savunuyor. Bakanlık, Filistin halkına destek amacıyla düzenlenen yasal protestoların yasak kapsamında olmadığını, ancak yasaklı örgüte destek açıklamalarının Terörizm Yasası uyarınca suç oluşturabileceğini belirtiyor.
Yasak kararı Yüksek Mahkemede görüşülecek
İngiltere Yüksek Mahkemesi, örgütün kurucularından birinin yaptığı başvuru üzerine yasak kararını 4 Kasım’da incelemeye başlayacak.
Yargılama kapsamında, örgütün terör mevzuatı çerçevesinde yasaklanmasının ifade ve protesto özgürlüğüne orantısız bir müdahale oluşturup oluşturmadığı değerlendirilecek. İçişleri Bakanlığı ise yasak kararını mahkemede savunacağını açıkladı.
Ne olmuştu?
Palestine Action, 2020 yılında İngiltere’de kuruldu. Grup, İsrail ordusuyla bağlantılı olduğunu belirttiği şirketlere yönelik doğrudan eylemler düzenliyor.
Örgüt üyeleri, İsrailli silah üreticisi Elbit Systems’ın İngiltere’deki tesisleri başta olmak üzere çeşitli askeri ve sanayi kuruluşlarında protestolar gerçekleştirdi.
İngiltere hükümeti, Haziran 2025’te Palestine Action’ın yasaklanmasına karar verdi. Yasak, 5 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi.
Bu tarihten itibaren örgüte üyelik veya örgüte destek açıklamaları, İngiltere’nin terörle mücadele mevzuatı kapsamında cezai yaptırımlara konu olabiliyor.
Kararın ardından Londra ve başka kentlerde düzenlenen protestolarda binlerce kişi gözaltına alındı.
Son olarak 31 Ekim’de Londra’daki ABD Büyükelçiliği önünde düzenlenen gösteride 325 kişinin gözaltına alınmasıyla yasak kararına ilişkin ifade özgürlüğü tartışmaları yeniden gündeme geldi.
Yazar
