Avrupa Komisyonuna bağlı Alarm ve Dayanışma Ağı’nın (ACN) 2023 raporuna göre Türkiye, geçen yıl AB sınırlarında gıda güvenliği risklerine ilişkin yapılan geri bildirimlerde 408 bildirimle ilk sırada yer aldı. Türkiye’yi Çin (333) ve Hindistan (303) takip etti.
Rapora göre, Türkiye’den gelen ürünlerde önemli miktarda pestisit sorunu var. 168 bildirim ile en çok pestisit kalıntısı sorunu Türkiye’den gelen meyve ve sebzelerle ilgili oldu. Diğer bildirimler, içerik hatası, etiketleme hatası vb nedenlerle yapıldı.
Yasaklı pestisitler hâlâ sofrada
Pestisitlerin kullanım amacı, böcek gibi bitki zararlılarını ya da yabani otları önlemek veya azaltmak olsa da bu kimyasal maddeler hedef zararlıya seçicilik göstermediği için hedef dışındaki canlılara da zarar verebiliyor.
Rapora göre Türkiye’den gelen ürünlerde en yaygın olarak bildirilen pestisit klorpirifos oldu. Klorpirifos vakaları, önceki yıla göre yüzde 19 arttı.
Klorpirifos, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi tarafından 2016’da yasaklanmış, aynı karar Türkiye’de de eş zamanlı olarak alınmıştı. Buna rağmen ihraç edilen ürünlerde bu maddenin bulunması, yasaklı olan pestisitlerin hâlâ sofralarımıza girebildiğini gösteriyor.
Türkiye’den ihraç edilip de geri gönderilen ürünlerde AB’de yasaklanan pestisitlerden buprofezin ve profenofosa da rastlandı.
Bu ürünler Türkiye’ye geri döndüğünde ne oluyor?
DW Türkçe’ye konuşan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Yaşar Üzümcü, ihracattan dönen ürünlerin akıbetinin, tüketicilerin kafasında büyük soru işareti yarattığını vurguluyor.
Bu ürünlerin geri dönmesinin ardından ne yapılacağı konusunda belirli prosedürler olduğunu söyleyen Üzümcü, “Genellikle, geri dönen ürünler, mevzuatına uygun olan başka ülkelere gönderilebilir, mevzuatımıza uygunsa iç pazarda değerlendirilebilir, ikisi de uygun değilse imha edilir. Ama asıl sorun şeffaflık, ürünlere ne olduğunun kamuoyuna açıklanması gerekir” diyor.
Bakanlık aflatoksin için ne diyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın internet sitesinde yer alan bilgilere göre toksik bir madde olan aflatoksin, gıda ve yemlerde en önemli bulaşanlardan biri olarak kabul ediliyor ve gıda güvenliği açısından önemli bir tehlike oluşturuyor.
Bakanlığın kuru incirde aflatoksin ve ofratoksin A bulaşının önlenmesi ve azaltılması için web sitesinde yayınladığı bir kitapçık da bulunuyor.
Pestisit kullanımı 57 bin tonu geçti
Tarım ve Orman Bakanlığının verilerine göre Türkiye’de 2013’te 39 bin 440 ton olan pestisit kullanımı 2015’ten sonra keskin bir artış gösterdi, geçen yıl 57 bin 766 tona ulaştı. 1980’lerde bu rakam 7-8 bin ton civarındaydı.
Pestisitin en fazla kullanıldığı il 4 bin 849 tonla Adana oldu. Bu ili 4 bin 446 tonla Antalya, 4 bin 165 tonla Manisa, 4 bin 101 tonla Mersin ve 2 bin 283 tonla Konya izledi.
Yazar
