İran’da seçmenler, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından yeni cumhurbaşkanlarını belirlemek üzere sandık başına gitti. Adaylardan hiçbirinin ilk turda kazanmak için gerekli olan yüzde 50 oy oranına ulaşamaması nedeniyle seçim ikinci tura kaldı.
Seçimlerin sonuçları ise İran rejiminin meşruiyet savaşını kaybettiğini gösterdi. Seçimlere resmi olarak açıklanan katılım oranı yüzde 40 oldu. Bu oran, en son yapılan seçimden daha düşük. Seçimlerin ikinci turuna ilk turu önde bitiren reformist aday Mesut Pezeşkiyan ile muhafazakâr aday Said Celili kaldı.
İlk turu ilk sırada bitiren Pezeşkiyan 10 milyon 415 bin 191 oy alarak oyların 43’ünü aldı.
Oyların 9 milyon 473 binini alan Celili seçimin ilk turunu ikinci sırada tamamladı; oy oranı yüzde 39 oldu.
Hiç bir aday yüzde 50+1’in üzerine çıkamadığı için, en fazla oyu alan 2 aday Pezeşkiyan ve Celili ikinci turda yarışacak. İkinci tur seçimleri 5 Temmuz’da yapılacak.
Pezeşkiyan kimdir?
70 yaşındaki Pezeşkiyan bir doktor, kalp cerrahisi uzmanı. Daha önce beş dönem milletvekili olarak görev yaptı. Dört yıl boyunca da sağlık bakanlığı görevini yürüttü. İran’daki gidişattan memnun olmayan ve en yüksek perdeden sesini yükselten Pezeşkiyan, örtünme kurallarına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alınan ve gözaltında hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ardından başlayan protestolarda hükümetin tutumunu çok sert eleştirdi.
Pezeşkiyan bu cumhurbaşkanlığı seçimlerinde reformcu kanadın tek resmi adayı olarak kabul ediliyor ve onun isminin cumhurbaşkanı adayı olarak onaylanmasının dikkate değer bir gelişme olduğu yorumu yapılıyor.
Said Celili kimdir?
Said Celili 6 Eylül 1965 yılında Meşhed’de doğdu. Tahran’daki İmam Sadık Üniversitesi’nde Siyasal Bilimler bölümü doktora programını bitiren Celili, aynı üniversitenin öğretim görevlisidir.
Irak güçlerine karşı İran tarafından yürütülen Kerbela-5 Operasyonunda sağ ayağından yaralandı ve sağ ayağını kesmek zorunda kaldılar.
Muhafazakâr kanattan olan Sait Celili, İran Dışişleri Bakanlığı’nda Avrupa ve Amerika Daire başkanlığı gibi çeşitli görevlerde bulundu.
Yazar
