Birleşmiş Milletler’in (BM) en üst yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD), İsrail’in son yıllarda Filistin topraklarında inşa ettiği yerleşim yerlerinin yasa dışı olduğuna karar verdi.
Uluslararası mahkeme, İsrail’in bu bölgelerde “Filistinlilere karşı sistematik ayrımcılık suçu işlediğine” de hükmetti. Mahkeme, İsrail’in işgal altındaki topraklardan bir an önce çekilmesini ve Filistinlilere tazminat ödemesini istedi.
BM Genel Kurulu, 2022 yılında Uluslararası Adalet Divanı’na başvurarak, “İsrail’in Filistin topraklarını uzun süreli işgali, sömürgeleştirmesi ve ilhakının gözden geçirilmesini” istemişti.
UAD, yaklaşık 1,5 yıllık değerlendirmesinin ardından, “İsrail’in yerleşim politikasının ve Filistin topraklarındaki doğal kaynakları sömürmesinin” uluslararası hukuka aykırı olduğunu açıkladı.
Mahkemeye göre İsrail, hem uluslararası hukuku hem de işgal altındaki topraklarda insanların zorla yer değiştirmesine ilişkin kuralları ihlal etti.
Batı Şeria’da 600 bin yasadışı işgalci İsrailli var
Uluslararası Adalet Divanı’nın karar sürecinde tavsiye için başvurduğu 52 ülkenin çoğu İsrail’in Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki yerleşimlerinin yasa dışı olduğu yönünde görüş bildirdi.
Uluslararası Adalet Divanı’nın aldığı tavsiye niteliğindeki kararın bağlayıcılığı yok. Ancak, Filistin topraklarındaki Yahudi yerleşim yerlerinin yasa dışı olduğunun uluslararası hukuk tarafından da tescil edilmesi İsrail için sonuçlar doğuracak.
Bu karar, İsrail Başbakanı Netanyahu hükümetine koşulsuz destek veren ülkelerin daha çekimser davranmasına ve İsrail’e yönelik uluslararası desteğin azalmasına yol açacak.
Batı Şeria’da yaklaşık üç milyon Filistinlinin yanı sıra 100’den fazla yasa dışı yerleşim yerinde 600 bin civarında Yahudi yerleşimci yaşıyor.
‘Soykırım’ davası ne aşamada?
Uluslararası Adalet Divanı’nın aldığı bu karar, Güney Afrika’nın geçen yılın sonunda soykırım suçlamasıyla İsrail aleyhine açtığı davadan farklı.
Uluslararası mahkeme, Güney Afrika’nın başvurusunu esastan görüşmeyi kabul etti ve verdiği üç ayrı ara kararda, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki saldırılara derhal son vermesi gerektiğine hükmetti. Ancak soykırım suçlaması ile ilgili davanın uzun yıllar sürmesi bekleniyor.
Yazar
