PKK kongresi silah bırakma kararını açıkladı
Diyarbakır süreçten neler bekliyor?
Türkiye’de 40 yıldan uzun bir süredir devam eden çatışmalı sürecin sonlanması bekleniyor. Fakat Diyarbakır halkına ve kanaat önderlerine göre her şey daha yeni başlıyor.
BBC Türkçe’nin konuştuğu Diyarbakırlıların pek çoğu, sürecin başarılı olmasını temenni etmelerine rağmen, buna dair kuşkularını dile getiriyor.
51 yaşındaki Nihat Yiğit, “Barış sürecinin olumlu geçmesini hepimiz isteriz ama inancım yok. Barış süreci mutlaka bir yerde baltalanıyor. Bir yerde yine bir patlama olacak ya da bir yere bir saldırı olacak. Ne olacak, yine ‘Kürtler yaptı’. Tekrar film başa dönecek yani. Ama başarılı olmasını isteriz, çünkü niye istemeyelim?” diyor.
Yeni barış sürecine şüpheyle yaklaşanların çoğu röportaj vermek istemiyor.
Diyarbakır halkının sürece temkinli yaklaşmasının birkaç nedeni var.
Bunlardan biri, 2013-2015’teki barış sürecinin başarısızlığa uğraması ve ardından gelen çatışmalı dönem.
Bu dönemin ardından Kürt siyasi hareketi üzerindeki baskıların artması, Selahattin Demirtaş ve hareket içerisindeki binlerce siyasetçinin tutuklanması, DEM Parti’nin elindeki bazı belediyelere kayyum atanması da hükümete güvensizlik doğurmuş.
Ancak “barış” talebini herkes dile getiriyor.
Vahap Coşkun da, “Türkiye’de Kürtler artık silahın herhangi bir şekilde bir alternatif, bir araç olduğunu düşünmüyorlar. Sorunların olduğunu ama bu sorunların siyaset yoluyla çözülmesi gerektiğini ifade ediyorlar” diyor.
Coşkun Türkiye’deki kamuoyu yoklamalarının bölgesel düzlemde değerlendirildiğinde bu sonucu doğruladığını söylüyor:
“Türkiye 2015-2024 arasında çok çatışmalı bir dönemden geçti. Fakat [Ekim 2024’ten beri devam eden] bu süreç başladığında yapılan ilk kamuoyu yoklamalarında bile insanlara ‘Bir çözüm süreci başlasa siz bunu destekler misiniz?’ diye sorulduğunda, toplumun % 50’si buna destek vereceğini ifade ediyordu.
“Aradan geçen yedi ay içerisinde en son yapılan bir kamuoyu araştırmasında bu oran % 68’e çıkmıştı. Yani toplumun üçte ikisinden fazlası bu süreci destekler bir hale gelmişti.”
Coşkun, çatışma ortamının ortadan kalkmasının sürece olan toplumsal desteği daha da artıracağını düşünüyor.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, “Artık Kürtlerin temel haklarını dile getiren siyasetçiler, aydınlar, hukukçular, gazeteciler şiddetle bağı kurularak kriminalize edilemeyecek, terörist damgası yemeyecekler. Bu ciddi bir avantaj” diyor.
Bunun Kürt siyasi hareketi dışındaki partilerin de bu yönde bir siyaset izlemeleri için ellerini güçlendireceğini söylüyor.
Diyarbakır Barosu Başkanı Abdülkadir Güleç de bundan sonra Kürt meselesinin hukuksal zeminde daha özgürce tartışılması imkânının oluşacağını söylüyor ve ekliyor:
“Sadece Kürt meselesinin değil, diğer bütün toplumsal meselelerin çözümünün kolaylaşacağı bir döneme giriyoruz.”
Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Coşkun da, şimdiye kadar Kürtlerin “demokratikleşme ve hukuk devleti taleplerinin silah işaret edilip, ‘şu anda vakti değil’ denilerek sümen altı edildiğini, PKK’nın kendini feshetmesiyle bu mazeretin ortadan kalkacağını” söylüyor.
“Siyaset bundan sonra bu taleplerin ne kadar gerçekleştirileceği ile ilgili bir mücadele alanı olacak ve bana göre asıl mücadele bundan sonra başlıyor” diyor.
Bu beklentilerin bir kısmı yasal ve anayasal, bir kısmı ekonomik, bir kısmı da kültürel.
Kürt halkının beklentilerinin, birbirinden son derece farklı görüşteki Kürt siyasi gruplarının 2011’deki toplantısında somutlaştığını söyleyen Vahap Coşkun bunları şu şekilde sıralıyor:
“Dört talep ortaya çıkıyordu. Birincisi meselenin silahtan arındırılması, ikincisi Kürtlerin başta ana dilde eğitim hakkı olmak üzere kültürel haklarının tanınması, üçüncüsü yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılması ve ademi merkeziyetçi bir idari yapının olması ve dördüncüsü de daha eşitlikçi, daha kapsayıcı bir vatandaşlık anlayışının geliştirilmesi.”
Özgür Özel’den sürece destek, kayyımlara itiraz
Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) Cumartesi günü Van’da düzenlenen ‘”Millet İradesine Sahip Çıkıyor” mitinginde konuşan Özgür Özel, PKK’nın silah bırakma ve örgütü feshetme hakkında düzenlediği kongreye dair verdiği mesajında, “Barışın gelmesi için atılan ve atılacak her adımı destekliyoruz. Terörsüz Türkiye’ye ‘evet’ diyoruz,” dedi.
Kent Meydanı’nda toplanan Vanlılara seslenen CHP lideri Özel, silahların bırakılmasını, belediyelere kayyum atanmasının son bulmasını ve siyasi tutsakların özgür kalması gerektiğini vurgulayarak, “Biz Kürt meselesini inkar edenlerden hiç olmadık. Bu sorunun var olduğunu savunduk,” dedi.
Yazar
