Dünya ABD’nin İran’a yönelik olası bir saldırısına odaklanmış durumda. Bir yandan dolaylı görüşmeler sürerken, öte yandan savaş hazırlıkları devam ediyor.
Savaş tehditleri altındaki İran’da farklı şehirlerinden patlama haberleri geldi. En ciddi olay, güneydeki liman kenti Bender Abbas’ta bildirildi. Burada İslam Devrim Muhafızları Ordusu’na (IRGC) ya da orduyla bağlantılı bir tesisin hedef alınmış olabileceği öne sürüldü. İranlı yetkililer bu iddiayı yalanladı.
Basra Körfezi’nde konuşlu büyük bir ABD donanma filosu ve Trump’ın emriyle bir saldırı beklentisinin hiç olmadığı kadar yükseldiği bir ortamda, komşu ülkelerin diplomatik girişimleri yeniden hız kazandı. Bu gelişmeler nedeniyle, ABD başkanının nihai kararını bir kez daha ertelemiş olabileceğine dikkat çekiliyor.
Tam ölçekli bir askerî müdahalenin, özellikle küresel petrol fiyatları üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, son derece maliyetli olacağına dikkat çeken bazı analistler, Trump’ın şimdilik “azami baskı” senaryosuna ağırlık verebileceğini; kapsamlı bir saldırı ya da İran liderliğini hedef alma gibi seçeneklerin ise masada kalmaya devam ettiğini düşünüyor.
Bölgede güçlü bir deniz varlığıyla Washington, Hürmüz Boğazı’nı fiilen kontrol edebilir; İran’a giden veya İran’dan çıkan petrol ve diğer yükleri taşıyan tanker ve gemilere el koyabilir ve ülkeyi içerden çöküşe zorlayabilir. Bu açıdan bakıldığında, İran’ı çevreleme stratejisi Trump için görece düşük maliyetli bir seçenek olarak görülüyor. Bu strateji, ülkede yeniden alevlenebilecek iç protestolarla da kesişebilir ve bu, pek çok kişinin beklediğinden daha erken gerçekleşebilir.
Trump taleplerini açıkladı
Beyaz Saray’da 30 Ocak’ta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başkan Trump, İran’la nasıl bir anlaşma yapılabileceğini söylemedi ancak İran’a anlaşma için bir süre tanındığını ekledi. Trump bu konuşmasından önce de Ortadoğu’daki askeri güçlerini artırdıklarını, “nükleerden ve protestocuları öldürmekten” vazgeçerse, İran’a harekâtın önlenebileceğini söyledi.
Trump’ın açıklamaları, İran’a nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varması için haftalardır yapılan baskıların ardından geldi.
Laricani: Müzakerelerde ilerleme sağlandı
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’den de Trump’la benzer tonda bir açıklama geldi.
Laricani, “Medyada oluşturulan savaş senaryolarının aksine, müzakereler için yapısal düzenlemelerde ilerleme kaydediyoruz” dedi.
Karşılıklı tatbikatlar
1 Şubat’ta İran’ın yarı-resmi haber ajansı Tasnim, şubat ayı ortasında İran’ın Çin ve Rus donanmalarıyla Kuzey Hint Okyanusu bölgesinde ortak tatbikat gerçekleştireceğini duyurdu.
ABD Hava Kuvvetleri de, “ABD Merkez Komutanlığı sorumluluk alanı boyunca bölgede Çevik Spartan Operasyonu isimli büyük bir tatbikat düzenlediğini açıkladı.
Yazar
