Çatalca Geri Gönderme Merkezi’ne ilişkin haberi nedeniyle hakkında “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak iddiası ile davası açılan Karar muhabiri Feyza Nur Çalıkoğlu bugün İstanbul Adliyesinde üçüncü defa hakim karşısına çıkıyor.
İkinci duruşması 10 Şubatta yapılan Feyza Nur Çalıkoğlu için savcılık cezalandırma talep etmişti.
Mahkeme ile ilgili, İstanbul milletvekili Mustafa Yeneroğlu geçen hafta x hesabından şu açıklamayı yaptı:
“Gazeteci Feyza Nur Çalıkoğlu’nun Yargılanması Hakkında
Hakikatin cezalandırıldığı, hukuksuzluğun ise sıradanlaştığı, bunun için kanunların araçsallaştırıldığı karanlık bir dönemdeyiz. 2022 yılında tüm itirazlarımıza rağmen TCK’ya eklenen (217/A) “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu tam da bu sıradanlaşmanın aracı olarak kullanılan kanunlardan birisi. Yargı, kanunun yazılı şartlarına dahi uyma gereği duymuyor.
O gün, “Bu düzenleme muğlaktır, gerçeğe aykırı bilgi nedir, kamu barışını bozma nasıl ölçülecektir, panik saiki nasıl ispatlanacaktır? Eğer bu unsurlar somut ve dar yorumlanmazsa, bu madde gazeteciler için Demokles’in kılıcı haline gelir” dedik, yargıdaki hukuk devleti pratiklerini aşina olduğumuz için. Ne yazık ki tam olarak bu korktuğumuz yaşanıyor. 217/A, maddi unsurlarından arındırılarak, manevi unsuru da yok sayılarak, izah etme gereği dahi duyulmaksızın bir susturma aracına dönüştürüldü.
Gazeteci Feyza Nur Çalıkoğlu hakkında açılan dava bunun somut bir örneğidir. Çalıkoğlu, Çatalca Geri Gönderme Merkezi’ndeki (GGM) hak ihlallerine ilişkin iddiaları haberleştirdiği için yargılanıyor. Oysa ortada bir “dezenformasyon” değil, avukat beyanlarına dayanan gazetecilik faaliyeti vardır.
Çalıkoğlu’nun dezenformasyon diye suçlanan haberinde geçen iddialar şu şekilde:
- Çatalca GGM’de kalan kadınların “Bize yardım edin, kadına şiddete hayır, biz katil değiliz” şeklindeki çığlıklarını duyduklarını aktaran bir avukat, merkeze çevik kuvvetin cop ve kalkanlarla girdiğini ifade etmiş.
- Bir avukat, sözlü cinsel taciz mağduru olduğu için karakola giden bir kadının ve eşinin, herhangi bir suç isnadı olmaksızın geri gönderme merkezine götürüldüğünü söylenmiş. Kadın hakkında sınır dışı kararı verilmiş; ancak avukata günlerce “dosya yok” denilmiş. Daha sonra dosyada sınır dışı ve idari gözetim kararının mevcut olduğu ortaya çıkmış.
- Avukatlar göçmenlerin hak aramaktan çekindiğini; bilgiye erişimin engellendiğini, şikâyetlerin ise çoğu zaman etkili soruşturma yerine sevk işlemleriyle örtüldüğünü belirtmiş.
Bu beyanların haberleştirilmesi halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçunu oluşturmayacağı muhakkak. Oluşturması için bilginin gerçeğe aykırı olması ve sırf halk arasında panik yaratma saikiyle yapıldığının ispat edilmesi gerekir. Oysa bu olayda söz konusu olan; avukat beyanlarına dayanan, hak ihlali iddialarını kamuoyuna taşıyan, halkın da çok umursamadığı haberlerdir.
Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik içtihadı açıktır: Gazeteci, bir savcı gibi mutlak gerçeği ispatla yükümlü değildir. Önemli olan haberin yayımlandığı andaki olgusal temele dayanması ve gazetecinin mesleki özen göstermesidir. Basın özgürlüğü, tam da rahatsız edici, eleştirel ve kamu gücünü sorgulayan haberler için vardır.
Geri Gönderme Merkezleri; kırılgan grupların tutulduğu, kamu denetiminin sınırlı olduğu alanlardır. Bu alanlarda şeffaflık bir zorunluluktur. Hak ihlali iddialarının üzerini örtmek değil, bu iddiaların bağımsız biçimde araştırılmasını sağlamak devletin görevidir.
Eğer avukat beyanlarını haberleştirmek “halkı yanıltıcı bilgi yayma” olarak yorumlanacaksa, yarın cezaevlerindeki, geri gönderme merkezlerindeki, karakollardaki hak ihlalleri nasıl duyulacaktır? Zaten büyük çoğunluğu duyulmuyor, duyurulamıyor, duyulması istenmiyor.
Eğer eleştirel her haber “dezenformasyon” etiketiyle yargı konusu yapılacaksa, kamuoyunun haber alma hakkı nasıl korunacaktır? Zaten korunmuyor, korunamıyor; iktidarın da yargının da böyle bir niyeti yok. Aksine iktidar haberi de tekeline almış vaziyette. Bağımsız haberden rahatsız oluyor. Yıllar sonra atıfta bulunduğumuz Anayasa mahkemesinin içtihatları ile yetinmek durumunda kalıyoruz. Kaldı kı AYM içtihatları öncelikle derece mahkemelerin dikkate alması için var ama maalesef dikkate alan çok az.
Dilerim ki 26 Şubat’ta yapılacak yargılamada Feyza Nur Çalıkoğlu hakkında hukuken tek doğru olan beraat kararı verilir.”
Ne olmuştu?
7 Kasım 2024’te karar.com’da Feyza Nur Çalıkoğlu imzasıyla “Avukatlardan Geri Gönderme Merkezi için çarpıcı iddialar: ‘Sessiz Oda’ ve ‘Soğuk Oda’ işkencesi” başlıklı haber yayımlandı.
Haberde, geri gönderme merkezlerinde tutulan göçmenlere yönelik “sessiz oda” ve “soğuk oda” uygulamaları ile çeşitli hak ihlallerine ilişkin avukatların beyanlarına yer verildi.
İçişleri Bakanlığı’na bağlı Göç İdaresi Başkanlığı, haberi “dezenformasyon” olarak niteleyerek suç duyurusunda bulundu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Çalıkoğlu hakkında “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” (TCK 217/A) suçlamasıyla iddianame düzenledi. Savcılık, gazeteci hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası talep ediyor.
Yazar
