Hükümete yakın çevrelerdeki gruplaşmalar ve mücadeleler zaman zaman yüzeye çıkıyor.
Albayrak grubuna ait Yeni Şafak gazetesi bir kez daha ekonomi yönetiminden sorumlu Mehmet Şimşek’i adeta muhalefet gibi eleştirdi.
Gazetede yer alan haberde, “Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in başvurduğu yüksek faiz politikası, enflasyonu kontrol altına almaya yetmedi. Eylül 2023’te Mehmet Şimşek 2026 enflasyonu %8.5’e indireceğinin sözünü verdi. 2026 enflasyonu en iyimser tahminle %29 olarak gerçekleşecek. Yani konulan hedef ile gerçekleşme arasında %350 oranında sapma meydana geldi. Bu sapma oranı dünya rekorudur. Tarihin hiçbir döneminde ve hiçbir ülkede enflasyon tahminlerinde bu kadar yüksek oranlı bir sapma meydana gelmedi.
Eylül 2023’te duyurulan Orta Vadeli Program’a göre enflasyon 2023’te yüzde 65’e, 2024’te yüzde 33’e, 2025’te yüzde 15’ ve 2026’da ise yüzde 8,5’e indirilecekti. Bu hedefleri tutturmak için faizler yüzde 8,5’ten yüzde 50’ye çıkarıldı. İki yıl boyunca yüzde 40-50 bandında tutulan yüksek faiz; üretimi, yatırımı ve ihracatı baskılarken, yüksek enflasyonun önüne geçemedi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 2023’te yüzde 64.77 olarak gerçekleşti. 2024 sonu itibarıyla yüzde 44.38 olarak kayıtlara geçen enflasyon 2025’te ancak yüzde 30,89’a düşürülebildi. Bu yıl ise enflasyonun yüzde 25-30 bandında olması bekleniyor.
Bu rakamlar üretici, tüccar, esnaf, çiftçi ve vatandaşın faturasını ağır bir şekilde ödediği ekonomi politikasının enflasyon hedefini tutturmakta işe yaramadığını gösteriyor. Aksine, program sürdürüldükçe, konulan hedef ile gerçekleşen enflasyon rakamları arasındaki fark her yıl biraz daha açılıyor. Geçen yıl hedefin 2 katı bir rakamla gerçekleşen enflasyon hedefinin, bu yıl hedeflenen rakamın 3 katını aşacağı görülüyor.
Mayıs 2023’teki seçimler yapıldığında “Yatırımcı kredisi” de denilen ticari kredilerin faizi yüzde 15 civarındaydı. Faiz politikasında yapılan makas değişikliğinin ardından yatırım kredilerinin maliyeti yüzde 70’e dayandı. 2 Haziran 2023’te yüzde 14,95 olan bankacılık sektörü ticari kredi faiz ortalaması, 5 Nisan 2024’te yüzde 67,55 ile zirveyi gördü. Ticari kredi faizi hala yüzde 54 civarında bulunuyor. Mehmet Şimşek’in yürüttüğü yüksek pozitif reel faiz politikası, enflasyonu düşüremezken, reel sektöre büyük darbe vurdu. Binlerce firma konkordato ilan ederken, binlerce fabrika ya kapandı veya üretimlerini en alt seviyeye indirdi. İmalat sektörünün kârlılığı hızla düşerken, yatırıma gidecek fonlar yüksek faiz nedeniyle faize yatırılıyor. İmalat sektörünün elektrik talebi hızla düştüğü için spot piyasa elektrik fiyatları adeta çakılmış vaziyette. Hatta geçtiğimiz Ramazan ayında bazı gece saatlerinde RES spot elektrik fiyatları 0’a (sıfıra) indi.
2023 yılında cari açık toplamı 45,4 milyar dolar iken, 2024 yılında 10 milyar dolara kadar geriledi. Fakat yüksek faiz ve hatalı kur politikası nedeniyle 2025’te 25,2 milyar dolara yükselen cari açık, 2026’nın ilk 3 ayında adeta patlama yaptı. Bu yılın ilk çeyreğinde 20 milyar dolarlık cari açık oluştu. Bu rakam, bugüne kadarki en yüksek ilk çeyrek cari açığı olacak. Bu şekilde devam ettiği taktirde 2026 yılında cari açığın 65 milyar doların üzerine çıkacağı görülüyor.
Son üç yılda Türk Lirası’nın yabancı paralar karşısındaki değeri eridi. Mayıs 2023’te 20 lira olan 1 dolar yüzde 125 artışla 45 liraya yükseldi. Aynı tarihte 21,5 lira olan 1 avro ise yüzde 145 artışla 52,75 liraya çıktı. Kanunda yer almasına rağmen dolar spekülatörlerinden vergi alınmaması, TL’nin yabancı paralar karşısındaki değerinin erimesinde etkili oldu” denildi.
Yazar
