Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde kritik haftaya girilirken, sürecin hukuki zeminini oluşturması beklenen çerçeve yasa taslağına ilişkin görüşme trafiği hızlandı. DEM Parti İmralı Heyeti’nin Abdullah Öcalan ile 20 Temmuz ve 2 Ağustos’ta gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından yasanın içeriğine ilişkin başlıklar daha görünür hale gelirken, AKP ve DEM Parti heyetleri arasındaki son görüşmede taslağın ayrıntıları ele alındı.
Yarın Meclis Başkanlığı’na sunulması beklenen taslağın “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” adıyla hazırlanacağı belirtiliyor. Yasanın hafta sonu ya da en geç pazartesi günü Meclis’ten geçirilmesinin planlandığı ifade edilirken, Mezopotamya Ajansı’nda yer alan habere göre taslağın 10 maddeden oluşacağı ve temel başlıkların daha önce DEM Parti heyetiyle paylaşılan çerçeveyle büyük ölçüde örtüştüğü aktarılıyor.
Son görüşmede AKP heyetinin DEM Parti’den yasa teklifine imza vermesini istediği öğrenildi. AKP heyetinin diğer siyasi partilerden de imza talep edeceği, MHP’nin imza vereceğinin ifade edildiği, diğer partilerin tutumunun ise henüz netleşmediği belirtildi.
DEM Parti heyetinin ise imza talebinden haberdar olduğunu ve konuyu parti kurullarında değerlendirdikten sonra yanıt vereceğini aktardığı kaydedildi.
10 maddelik taslakta hangi başlıklar var?
İddialara göre taslağın temel maddeleri, daha önce DEM Parti heyetiyle paylaşılan düzenlemelerle uyumlu. Son görüşmelerde yapılan bazı itirazların ise taslağa yansıtıldığı belirtiliyor.
DEM Parti heyetinin özellikle “terör” ifadesinin yasa metninden çıkarılması yönündeki talebini yinelediği öğrenildi. AKP heyetinin ise bu ifadenin ilk iki maddede yer alacağını, sonraki maddelerde ise “örgüt” ifadesinin kullanılacağını aktardığı belirtildi.
Taslağın “amaç ve kapsam” bölümünde de taraflar arasında görüş ayrılıklarının sürdüğü bildirildi. DEM Parti heyetinin “silahların teslimi” ifadesi yerine “silahların imha edilmesi ya da bırakılması” yönünde öneride bulunduğu, AKP heyetinin öneriyi yeniden değerlendirmek üzere not aldığı aktarıldı.
Taslakta ayrıca istisna tutulacak fiillerin de belirlenmesi öngörülüyor. Bu kapsamda “kasten öldürme” ile 2005 yılından önce işlenen müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet kapsamındaki suçların düzenleme dışında tutulmasının gündemde olduğu belirtiliyor.
Kurullar ve alt komisyonlar oluşturulacak
Görüşmelerde yasanın uygulanması sonrasında oluşturulması planlanan kurul ve alt komisyonlar da gündeme geldi.
AKP heyetinin, “Barış ve Siyasallaşma Kurulu”nun adının yasa metninde doğrudan yer almayacağını ancak yasayla birlikte böyle bir kurulun oluşturulacağını aktardığı öğrenildi. Bunun yanında en az üç alt kurul oluşturulmasının planlandığı belirtildi.
Bu kurullardan birinin geçmişe dönük talepleri ve hukuki meseleleri incelemesi, bir diğerinin ise sürece dahil olacak kişilerin sosyo-ekonomik koşullarını değerlendirmesi öngörülüyor. Kurulların yapısına ilişkin ayrıntıların oluşum aşamasına kadar açıklanmayacağı, böylece sürece yönelik olumsuz propagandanın önüne geçilmek istendiği ifade edildi.
DEM Parti heyetinin ise oluşturulacak alt komisyonlarda kadın temsiliyetinin gözetilmesini istediği, AKP heyetinin bu öneriyi not aldığı kaydedildi.
Kök Yasa vurgusu
Görüşmede yasanın yalnızca mevcut sürecin hukuki gerekliliklerini karşılayan bir düzenleme olmaması, sonraki demokratikleşme adımlarına da zemin oluşturması yönünde öneriler gündeme geldi.
DEM Parti heyetinin, yasa metnine düzenlemenin bir “giriş yasası” ya da “kök yasa” niteliğinde olduğunu, bundan sonra gerçekleştirilecek demokratikleşme düzenlemelerinin başlangıç noktası oluşturduğunu belirten bir bölüm eklenmesini önerdiği öğrenildi.
AKP heyetinin de bu yaklaşım konusunda hemfikir olduğu, ancak söz konusu değerlendirmenin doğrudan yasa maddeleri yerine yasa gerekçesinde yer alabileceğini ifade ettiği aktarıldı.
Meclis izleme komisyonu önerisi
Sürecin Meclis tarafından izlenmesine yönelik mekanizma da görüşmelerin başlıkları arasında yer aldı.
DEM Parti heyetinin, Meclis İzleme Komisyonu’nun Meclis Başkanlığı tarafından oluşturulmasını önerdiği, komisyonun üye sayısının da Meclis Başkanlığı tarafından belirlenmesi gerektiğinin görüşmede dile getirildiği belirtiliyor.
Bu başlığın, yasanın uygulanması ve sürecin Meclis tarafından izlenmesi açısından kritik mekanizmalardan biri olması bekleniyor.
Öcalan’ın mesajı
Yasanın hazırlık sürecinde DEM Parti İmralı Heyeti’nin Abdullah Öcalan ile gerçekleştirdiği son görüşmeler de belirleyici başlıklardan biri oldu.
2 Ağustos’ta İmralı’da gerçekleştirilen görüşmenin ardından paylaşılan mesajda, çıkarılacak yasanın sürecin önünü açacak “anahtar” niteliğinde olduğu ve önemli bir başlangıç oluşturduğu vurgulandı.
Öcalan’ın mesajında yer alan “Bin kilometrelik yol bir adımla başlar” ifadesi, DEM Parti tarafından yasanın mevcut sürecin ötesinde değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin yaklaşımın temel ifadelerinden biri olarak öne çıkarıldı.
Gözler Meclis’te
AKP ve DEM Parti heyetleri arasındaki son görüşmeyle birlikte taslağın ana çerçevesine ilişkin belirsizliklerin önemli ölçüde azaldığı belirtiliyor. Ancak “terör” ifadesinin kullanımı, silahların bırakılması veya imha edilmesine ilişkin tanım, kurul ve komisyonların yapısı ile yasanın sonraki demokratikleşme sürecine nasıl bağlanacağı gibi başlıklarda görüşmelerin sürdüğü görülüyor.
Taslağın Meclis Başkanlığı’na sunulmasıyla birlikte siyasi partilerin tutumlarının da daha netleşmesi bekleniyor. Önümüzdeki günlerde hem teklifin içeriği hem de hangi partilerin düzenlemeye imza vereceği, sürecin Meclis ayağındaki en önemli başlıklar olacak.
Yazar
