Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Çelikler Holding şirketi, Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan iki yeni ünite için verilen ÇED olumlu kararının iptaline karşı temyize başvurdu.
Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi’nin Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan iki yeni üniteye ilişkin “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu” kararını iptal etmesinin ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile projeyi yürüten Çelikler Holding temyiz başvurusunda bulundu.
Bakanlık ve şirket, mahkemenin kararının bozulmasını ve yürütmenin durdurulmasını talep etti.
Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne 688 megavat toplam kapasiteye sahip iki yeni ünite eklenmesini öngören proje için Bakanlık, 27 Aralık 2024’te ÇED olumlu kararı vermişti. Greenpeace Türkiye, bölge halkı, Elbistan ve Nurhak belediyeleri, Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve TEMA Vakfı’nın açtığı davalar sonucunda Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi Temmuz 2026’da bu kararı iptal etmişti.
Mahkeme, ÇED raporunun insan sağlığı, tarım alanları, su kaynakları ve ekolojik yapı üzerindeki etkileri yeterince ortaya koymadığına hükmetmiş, kömür üretimindeki artışın yaratacağı kümülatif etkilerin, toz emisyonlarının, susuzlaştırmanın hidrojeolojik sonuçlarının ve sağlık risklerinin yeterince değerlendirilmediğini belirtmişti.
Greenpeace: COP31 hedefi ve santralde ısrar çelişkili
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, COP31 Başkanlığı logosuyla hakkında olumsuz bilirkişi raporları olan kömürlü termik santralde ısrar etmenin çelişkili olduğuna dikkat çekti:
“Türkiye bu yıl COP31 İklim Zirvesi’nin başkanı ve ev sahibi. COP31 Başkanı Murat Kurum sıklıkla bunun bir ‘uygulama COP’u’ olacağını vurguluyor. Bu, COP28’de alınan ‘fosil yakıtlardan uzaklaşma’ mutabakatının da uygulanmasına yönelik adımların atılması anlamına gelir. Bu adımların en başında da yeni kömürlü termik santral projelerinin iptali yer almalı.
Ancak şimdi COP31 Başkanlığı logolu bir dilekçe ile kamu yararı olmadığı bilirkişi raporlarıyla tescil edilmiş iki yeni ek ünitenin iptali kararına itiraz ediliyor. Bu, söylem ve eylem arasındaki çelişkiyi doğrudan ortaya koyarken, bir yandan da “Uygulama COP’u” değil “Tutarsızlıklar COP’u” paradigmasının devam ettiğini göstermekte. Üstelik bu ısrar, mevcut ünitelerin bugünkü haliyle bile yasal sınırları karşılayamadığının bilirkişi raporuyla tespit edildiği bir dönemde sürdürülüyor. Mahkemenin kararında ısrar etmesini bekliyoruz.”
Santral 2020’de filtresi olmadığı kapatılmıştı
Afşin-Elbistan bölgesinde yaklaşık 40 yıldır faaliyet gösteren termik santraller, hava kirliliği, sağlık etkileri, tarım alanları ve su kaynakları üzerindeki etkileri nedeniyle uzun süredir bölge halkının ve çevre örgütlerinin mücadelesinin konusu.
2020’de AKP’nin termik santrallerin baca filtresi takmasını erteleyen yasayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan veto etmişti. Yasanın yürürlüğe girmemesiyle birlikte 1 Ocak 2020 itibariyle termik santrallerin baca filtresi takması zorunlu hale geldi.
Bu süreçte kapanan santrallerden bir tanesi de Afşin-Elbistan’dı. Baca gazı arıtma ve kül tutucu filtre sistemi takacağı sözüyle kısa bir süre sonra yeniden faaliyete geçti. Ancak filtrelerin takılması 6 yılda tamamladı.
Yeni üniteler için verilecek karar, yalnızca bölgedeki enerji yatırımlarını değil, Türkiye’nin kömür politikası ve COP31 öncesindeki iklim söyleminin tutarlılığını da yakından ilgilendiriyor.
Yazar
