AKP, Meclis’e verdiği kanun teklifiyle emeklilerin bayram ikramiyesinin 3 bin TL’den 4 bin TL’ye çıkarılmasını istedi.
Türkiye’deki emekli maaşları dünyanın geri kalanına göre son derece az. Türkiye’de en düşük emekli maaşı Ocak 2025’te yüzde 15 zamla 14 bin 469 TL’ye çıkarıldı.
Muhalefet, enflasyonun yüzde 90’larda olduğu bir ortamda 14 bin 469 TL ile geçinmenin imkânsız olduğunu söyledi ve artışı eleştirdi.
DİSK Emekli-Sen Başkanı Cengiz Yavuz, 2024 yılının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Emekliler Yılı ilan edildiğini hatırlatarak “2024 emekliler için açlık, yoksulluk, sefalet yılı olarak geride kalıyor, görünen o ki 2025 yılında 2024’ü bize aratacaklar” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise 17 Ocak’ta yaptığı bir konuşmada emekli maaşlarında “tarihin en büyük artışlarını” gerçekleştirmelerine rağmen “hayat pahalılığının” ve “açgözlülüğün” bu artışları zamanla erittiğini söyledi.
Uluslararası endekste sondan dördüncü
Küresel Emeklilik Endeksine göre, emeklilik sistemlerinde önemli üç kriter var:
- Emeklilik aylığının miktarı
- Emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği
- Emeklilik sisteminin güvenilirliği
Endeks için 2024 yılında 48 ülke karşılaştırıldı.
Her bir ülke için 50’den fazla göstergenin incelendiği endekste ilk dört sırayı Hollanda, İzlanda, Danimarka ve İsrail alırken Türkiye sondan dördüncü oldu.
Türkiye’nin gerisinde kalan üç ülke ise Filipinler, Arjantin ve Hindistan.
İlk sıradaki Hollanda’ya 100 üzerinden 84.8 puan verilirken Türkiye 48.3’te kaldı.
Türkiye’nin puanı yıllar içinde bir miktar yükselirken sıralamadaki yeri pek değişmedi.
İlk olarak 2019’da endekse dahil edilen Türkiye, o yıl da 37 ülke arasında sondan üçüncüydü.
DİSK: Türkiye’nin Avrupa’daki sıralaması geriledi
Türkiye’nin durumunu diğer Avrupa ülkelerine kıyaslayan DİSK raporuna göre Türkiye’de emekli aylığının euro karşılığı 2012-2021 arasında yüzde 33,6 azaldı.
2012’de Türkiye’deki emekli aylığı dokuz Avrupa ülkesinden daha fazlayken 2021’de yalnızca Bulgaristan’ın üstünde kaldı.
Emekli-Sen’e göre 2000’li yılların başında en düşük emekli aylığı, asgari ücretin 1,3 katına yakındı.
Bu oran yıllar boyunca azaldıktan sonra 2016’da en düşük emekli aylığı asgari ücretin altında kaldı, bu yıl ise asgari ücretin yüzde 55’ine kadar indi.
Emeklilerin bayram ikramiyesinin değeri de yıllar içinde düştü.
Emeklilere bayram ikramiyesi, ilk verilmeye başladığı dönemden beri enflasyon oranında artırılsaydı bugün 8.500 TL, asgari ücret artışı oranında artırılsaydı 14.000 TL civarında olması gerekirdi.
Yazar
