İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) raporuna göre son 11 yılda en az 695 çocuk işçi hayatını kaybetti.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, çalıştırılan çocuklara dair hazırladığı raporu açıkladı.
2013’ten bugüne kadarki süreci kapsayan rapor, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında staj gördüğü işyerlerinde yaşamını yitiren çocuklar şahsında bütün çalıştırılan çocuklara adandı. İSİG’in kendi internet sitesinde yayınlandığı raporda, 2013’ten bu yana en az 695 çocuğun iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi aktarıldı.
2024’te maaşsız çalıştırılan öğrenci-işçiler için patronlara 1 milyar 698 milyon TL ödendiğini kaydedilen raporda, son üç yılda MESEM programlarına aktarılan kamu kaynağının 15 milyar liraya yaklaştığına dikkat çekildi. 6111 ve 7103 nolu teşvik şartlarının zorlaşması üzerine patronların yeni finansman arayışında olduğu kaydedilen raporda, “ustalık telafi programı”yla 2023’te programa başvuran patronların sayısının 1 milyonu geçtiği ve aylık ödemenin yaklaşık 4,2 milyar TL’yi bulduğu kaydedildi.
Yaşamını yitiren 695 çocuktan 596’sının erkek, 99’unuzun ise kız çocuğu verisinin paylaşıldığı raporda, çocuk iş cinayetlerinde 52 ölümle en kent bazında en yüksek oranın Urfa’da olduğu kaydedildi. Ölüm oranlarının paylaşıldığı raporda, trafik-servis kazaları yüzde 28, boğulma-zehirlenme yüzde 17, ezilme-göçük yüzde 14 oranında ölümlerin yaşandığı vurgulandı.
İş kollarına göre ölüm dağılımının yer aldığı raporda, 383 çocuğun tarım/orman, 75 çocuğun inşaat/yol, 52 çocuğun işçi metal, 49 çocuğun işçi konaklama, 24 çocuğun ise gıda iş kolunda yaşamını yitirdi belirtildi. Raporda, ayrıca iş cinayetinde yaşamını yitiren 80 çocuğun ise mülteci/göçmen olduğu aktarıldı.,
Raporda MESEM uygulamasına ilişkin şu ifadelere yer verildi:
MESEM’ler sermayenin ucuz emek rezervlerini doldurmanın dışında doğrudan patronlara finansman desteğinin de bir aracıdır. 2024 yılında bedavaya çalıştırılan öğrenci-işçiler için patronlara 1 milyar 698 milyon TL ödenirken, son üç yılda MESEM programlarına aktarılan kamu kaynağı 15 milyar liraya yaklaştı. Öte yandan, 6111 ve 7103 No’lu teşvik şartlarının zorlaşması üzerine patronların yeni finansman arayışında ‘ustalık telafi programı’ öne çıktı. 2023 yılında programa başvuran patron sayısı 1 milyonu geçti. Başvuru üzerinden hesaplandığında aylık ödeme yaklaşık 4,2 milyar lirayı bulmaktadır.
MESEM aracılığıyla ortaokulu bitiren öğrencileri örgün eğitimden kopararak haftanın (resmi olarak) dört günü bedava işgücü olarak patronların sömürüsüne sunan MEB şimdi de yaz döneminde ‘beceri geliştirme programı’ adı altında 7. ve 8. sınıftan itibaren tüm öğrencilerin katılabileceği ‘zanaat atölyeleri’ açıyor. İstanbul, Ankara, İzmir, Erzurum, Konya, Mersin, Rize, Samsun, Sivas ve Şanlıurfa olmak üzere 10 şehirde 196 okulda başlatılacak pilot uygulamayla mesleki eğitim yaşı (12-13 yaşa) düşürülüyor.
Devlet eliyle işçileştirilmenin hayata geçirildiği bu süreçte doğal olarak maddi durumu kötü olan ailelerden çocuklar MESEM tercihinde (zorunluluğunda) bulundu. Böylece bir yandan okuyup diğer yandan çalışıp diploma, kalfalık ve ustalık belgesi alma imkanları olacaktı. Ancak bu çocuklara sunulan gelecek organize sanayi bölgelerinde, gıda, metal, kimya gibi sektörlerde ara eleman olma ya da hizmet sektörü çalışanı olmak. Çocuklarımız sağlıklarını, çocukluklarını ve gençliklerini işyerlerinde bırakacaklar.”
Raporun tamamını okumak için tıklayın.
Yazar
