Savaşa yönelme eğilimi kâr sisteminden kaynaklanıyorsa, bu sistemi altüst etme gücüne sahip toplumsal güç hangisidir?
Bu hafta dünya liderleri bizi savaşa bir adım daha yaklaştırdı.
Ancak ana akım medyayı takip ederseniz, Yemen, Ukrayna, İran ve Filistin’de yaşananların birbirinden bağımsız anlık görüntüler olarak sunulduğunu görürsünüz.
En iyi ihtimalle, Husi’ler, Vladimir Putin ya da İran İslam Cumhuriyeti olsun, “otoriter” güçlerin “bizi” zayıflatmaya çalıştığı söyleniyor.
Gerçekte ise bu anlık görüntüler, emperyalizmin ve sistemin çok daha derin bir krizinin parçalarıdır.
Birincisi, küresel sistemin her kademesinde emperyalist rekabet artıyor. Uluslararası düzeyde, ABD’nin uzun vadeli çöküşünü ve Çin’in yükselişini yansıtan “büyük güçler arası rekabet”in geri dönüşüne tanık oluyoruz.
Ancak kapitalizmin tarihsel merkezinin dışında kalan bölgesel emperyalist güçlerin yükselişine de tanık olduk. İsrail, Suudi Arabistan, BAE, İran ve Türkiye, Orta Doğu’da bölgesel hakimiyet için rekabet halindeler.
Suudi Arabistan ve Yemen’deki gerginlik, ABD’nin gerilemesinin bu tür güçlere nasıl alan açtığını hatırlatıyor.
İkincisi, 1945’ten sonra ABD emperyalizmi tarafından kurulan liberal kapitalist düzen parçalanıyor. Ve 40 yılı aşkın süredir küresel kapitalizmi yönetmenin baskın biçimi olan neoliberalizm çöküyor.
Egemen sınıflar, uluslararası rekabette kendilerine yardımcı olacak “devlet kapitalizmi” biçimlerine yöneliyor.
Bu durum, devletin, rekabetin giderek şiddetlendiği bir dünyada yatırımları yönlendirme ve üretimi örgütleme konusunda çok daha aktif bir rol üstlenmesine yol açmaktadır.
Üçüncüsü, bu iki değişim, Çin’in bir üretim gücü olarak yükselişinin küresel kapitalizmi nasıl yeniden şekillendirdiği ile iç içe geçmiştir.
Tüm bu değişiklikler, dünya çapında rekabeti artırmaktadır.
Çıkış yolu nedir? Marksist emperyalizm teorisi, savaşa yönelmenin kâr sisteminde kök saldığını kavrar.
Ancak bu teori, dünyayı sadece “büyük güçlerin” rekabetlerini sergilediği ve geri kalanların pasif kurbanlar olduğu bir satranç tahtası olarak görmez.
Emperyalizm anlayışımız, ezici çoğunluktaki halkın etkenliğini yeniden vurgular.
Eğer savaşa yönelme, kâr sisteminde kök salmışsa, bu sistemi altüst etme gücüne sahip toplumsal güç hangisidir? Burada, grev yaptıklarında işçilerin sahip olduğu potansiyel güce işaret ediyoruz.
Bugün, Fransa ve İspanya devletinin sokaklarında toplumsal mücadeleler şiddetle devam ediyor ve Filistin hareketi de bu mücadelelere katkıda bulunuyor.
İngiltere’de ise bu tür mücadeleler henüz patlak vermemiştir. Ancak “Filistin Kuşağı”nın radikalizmini, toplumsal mücadeleleri ve aşırı sağa karşı nesilsel mücadelemizi bir araya getirmeye çalışabiliriz.
Ve her mücadelede, sistemi altüst etmek için işçilerin toplumsal gücünü bu mücadeleye katmanın yollarını bulmalıyız. Böylesi bir güç, savaşa yönelmeyi durdurabilir ve emperyalizmin dehşetini yenebilir.
30 Ekim’de Akdeniz’deki liman işçileriyle dayanışma için düzenlenecek uluslararası eylem günü, bunun için iyi bir fırsat. Onlar, Filistin meselesi ve savaş bölgelerine gönderilen silahlar konusunda harekete geçiyorlar.
Aynı gün İtalya’da bir genel grev düzenlenecek ve bu eylem, Fransa ve İspanya’daki ayaklanmaların ortasında gerçekleşecek.
Sendika şubesinde, işyerinde veya kampüste ne yapabilirsiniz?
(Socialist Worker’dan DeepL yardımıyla çevrilmiştir.)
Yazar
