Sistematik ırkçılık, 17. yüzyılda transatlantik köle ticareti ile ortaya çıktı. Kölelik ırkçılıktan doğmadı; aksine, ırkçılık köleliğin bir sonucuydu.
Irkçılık doğal veya kaçınılmaz değildir. Trinidadlı Marksist CLR James’e göre, eski Yunanlılar ve Romalılar “ırk hakkında hiçbir şey bilmiyorlardı”.
“Onların başka bir ölçütü vardı: medeni ve barbar. Beyaz tenli bir barbar ya da siyah tenli bir medeni olabilirdiniz.”
Kapitalizm öncesi toplumlarda birçok önyargı vardı, ancak bunlar ırksal farklılık fikirlerine dayanmıyordu. 11. ve 12. yüzyıllardaki Haçlı Seferleri, din tarafından meşrulaştırılan fetih savaşlarıydı.
“Pagan” Avrupa ülkeleri ve İslam ülkeleri aleyhine haçlı seferleri düzenlendi.
Irkçılık, bir grup insana karşı sistematik ayrımcılıktır. Bazen bu grup, ten rengi gibi fiziksel özelliklerle ilişkilendirilir.
Ancak İrlandalı ve Yahudilere yönelik ırkçılığın ten rengiyle hiçbir ilgisi yoktur. Sistematik ırkçılık, 17. yüzyılda transatlantik köle ticareti ile ortaya çıkmıştır.
Portekiz, İngiltere ve Fransa gibi Avrupa güçleri, kolonilerinde şeker ve tütün yetiştirmeye başlamıştır.
Bu ürünlerin yetiştirilmesi için çok fazla işgücü gerekmekteydi. İlk başta plantasyon sahipleri, Avrupa’dan gelen sözleşmeli hizmetçileri kullanmışlardır.
Ancak yüksek ölüm oranları nedeniyle başka yerlerden işgücü aramak zorunda kalmışlar ve Afrika’ya yönelmişlerdir.
Irkçılık köleliğe neden olmadı. Tarihçi Eric Williams’ın açıkladığı gibi, “Kölelik ırkçılıktan doğmadı, aksine ırkçılık köleliğin bir sonucuydu.”
İnsanları köleleştirmek, 18. ve 19. yüzyıllarda ortaya çıkan tüm insanların eşit yaratıldığı ve evrensel haklara sahip olması gerektiği şeklindeki büyük siyasi ideallerle çelişiyordu.
Kölelik yanlısı lobiler, kölelerin “tam anlamıyla insan olmadıkları” için bu haklardan mahrum bırakılabileceklerini savundu.
Bilim ve felsefenin “büyük beyinleri”, ırksal aşağılık gibi iğrenç fikirleri yaymak için seferber edildi. 1771’de ünlü filozof David Hume şöyle yazdı: “Zencilerin doğuştan beyazlardan aşağı olduklarından şüphelenmeye meyilliyim. Beyaz tenli olmayan hiçbir medeni ulus olmamıştır. Aralarında yaratıcı üreticiler, sanatçılar, bilim adamları yoktur.”
Sözde bilim adamları, farklı “ırklar” belirlediler ve bunları beyazların en üstte olduğu bir hiyerarşiye yerleştirdiler.
Sömürgecilik, 19. yüzyılda ırkçılığı yoğunlaştırdı. Soykırım, fetih ve yağma, ırksal ve kültürel olarak üstün Batılı devletlerin barbar paganları medenileştirdiği fikriyle meşrulaştırıldı.
Irkçılık, bazı yoksul beyazların siyah komşuları yerine beyaz yöneticileriyle özdeşleşmelerine de yol açtı.
Karl Marx, 19. yüzyıl ortalarında İrlandalılara yönelik düşmanlık deneyiminden yola çıkarak ırkçılık konusunu ele aldı. Marx, “Sıradan İngiliz işçi, yaşam standardını düşüren bir rakip olarak İrlandalı işçiden nefret eder… İrlandalı ise ona kendi parasıyla faiziyle birlikte öder.
Bu düşmanlık, basın, vaaz kürsüsü, mizah dergileri, kısacası egemen sınıfların elindeki tüm araçlarla yapay olarak canlı tutulmakta ve yoğunlaştırılmaktadır. Bu düşmanlık, İngiliz işçi sınıfının güçsüzlüğünün sırrıdır.”
Marx, ırkçılığın yerleşmesine olanak tanıyan koşulları belirledi. Birincisi, egemen sınıf ırkçı fikirleri sürekli yeniler ve yayar. İkincisi, işçiler rekabet etmek zorunda oldukları için ırkçı fikirler kök salar.
Irkçılık, siyah ve Asyalıların eğitim, istihdam ve ceza adalet sisteminde mağdur olmaları anlamına gelir.
Ancak beyaz işçi sınıfı ırkçılıktan fayda sağlamaz. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan araştırmalar, siyah ve beyazların ücretleri arasındaki fark ne kadar büyükse, herkesin ücretlerinin o kadar düşük olduğunu ortaya koydu.
Bazı ırkçılık karşıtları, siyahların yüksek mevkilere gelmesini sağlamak üzerine bir strateji izlemiştir. Bu strateji ırkçılığa karşı bir mücadele olmaktan uzak kalmış ve Donald Trump şimdi bu kapıyı tamamen kapatmıştır.
Irkçılık, yaşam, çalışma ve sevme deneyimleri yoluyla yıkılır. Ancak 2020’deki isyancı Black Lives Matter hareketi, insanlar sokaklarda ırkçılığa ve sömürgeciliğe direndiklerinde tutumların değiştiğini göstermektedir.
Irkçılık hayatları mahveder. Ancak bizler, ırkçılığın olmadığı bir toplum için mücadele etme ve direnme gücüne sahibiz.
Judy Cox
(Socialist Worker’dan DeepL yardımıyla çevrilmiştir.)
Yazar
